تبلیغات
عربی دبیرستان و نکات کنکوری - مطالب آذر 1394

عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،مدرس ضمن خدمت همکاران، 20 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان ازمهر1390 تا مهرماه96-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر سید خلیل باستان -دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
برگه ها
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: شنبه 21 آذر 1394 12:04 ب.ظ

توابع : (کلمه ای را که اعرابش پیرو کلمه ی پیش از خود باشد تابع - و کلمه ی پیروی شده را متبوع می نامند)

کلماتی هستند که اعراب مستقلی  ندارند و از اعراب کلمه ماقبل خودشون تبعیت می کنند .

توابع شامل : صفت ، عطف به حروف (معطوف) ، بدل ، عطف بیان و تاکید (لفظی ومعنوی ) می باشد .

1-    صفت از لحاظ اعراب  و جنس و عدد و معرفه یا نکره بودن، تابع موصوف است(سال دوم دبیرستان خواندید)

*هذا رجلٌ كریمٌ./هذان رجلان كریمان./هؤلاءِ رجالٌ كریمون.

*احترمُ العاملَ المخلصَ./احترمُ العامِلَیْن المخلصین./احترمُ العامِلِیِن المخلصین.

*أتعاملُ مع بنّاءٍ محترفٍ./أتعامل مع بناءَین محترفَیْن./أتعاملُ مع بنائین محترفین.

*هذه طالبةٌ مؤدبةٌ./ هاتان طالبتان مؤدبتان./هؤلاء طالباتٌ مؤدباتٌ.

*جَرّبتُ السیارةَ الجدیدةَ.  /جربتُ السیارتین الجدیدتین./ جَرّبْتُ السیاراتِ الجدیداتِ.

*هو یسكنُ فی بنایةٍ عالیةٍ /هما یسكنان فی بنایتین متجاورتین. /هم یسكنون فی بنایاتٍ عالیاتٍ.

2-    عطف نسق :معطوف :عطف به حروف :( وَ ، فَـ ، ثُمَّ ، أم ، أو ، لا ، بَل و . . ) حروف عطف گفته می شود کلمه ای که بعد از این حروف قرار می گیرد از نظر اعراب تابع ماقبل خود می باشد به کلمه قبل این حروف « معطوفٌ علیه » و به بعد آن « معطوف » گفته می شود-معطوف، تابع معطوف علیه است پس باید نقش معطوف علیه را در جمله بیابیم.

كان الشابُّ طفلاً  ثم صَبیاً، ثم شاباً     كان : فعل ماض ناقص مبنی على الفتح
الشاب : اسم كان مرفوع                  طفلا : خبر كان منصوب      ثم : حرف عطف

صَبیاً،  شاباً = معطوف منصوب به تبعیت از طفلا
(صبیا ً: خبر صار المحذوفة منصوب التقدیر ثم  صار صبیاً     والجملة المؤلفة من (ثم صار صبیا) المكونة من صار واسمها  وخبرها معطوفة على الجملة المستأنفة-كان الشاب طفلا- ثم : حرف عطف  شابا : خبر صار المحذوفة)

الطائرةُ تشبه العُقابَ أو النَسْرَ
الطائرةُ : مبتدأ مرفوع علامته الضمة     تشبه : فعل مضارع مرفوع علامته الضمة
العقاب : مفعول به منصوب علامته الفتحة      أو : حرف عطف مبنی على السكون
النسر : معطوف على مفعول به  منصوب-العقاب

 اشربْ الماءَ أو اللَبنَ     اشرب : فعل أمر مبنی على السكون، والفاعل ضمیر مستتر تقدیره (انت)
الماء : مفعول به منصوب علامته الفتحة      أو : حرف عطف مبنی على السكون
اللبن : اسم  معطوف على منصوب، علامته الفتحة

3-عطف بیان: تابع جامدی است که حقیقت متبوع را روشن می کند و از متبوع خود مشهورتر است

آنچه در کتاب سوم انسانی آمده: الف:اسم جامد و ال دار بعد از اسم اشاره :هولاء الرجالُ یتلون القرآن

نکته :اسم  ال دار بعد از اسم اشاره اگر مشتق بود نعت(صفت)است  هذه المفاتیحُ

نکته: اسم جامد و ال دار بعد أیّها و أیّتها و اسم­های اشاره، عطف بیان است :یا أیّها الناسُ

ب: ابن و بنت بین دو علم قرار گیرد

زینـــبُ         بنـــتُ    علــــیٍّ   بطلةٌ (زینب دختر علیعلیه السلام قهرمان است.)

مبتدا(معطوف علیه) / عطف بیان/ مضاف­إلیه/ خبر

إنّما عیسی بنُ مریمَ رسولُ اللهِ. ( ابنُ: عطف بیان است و مرفوع به تبعیت از عیسی كه مبتدا است و تقدیراً مرفوع. )

4- بدل: تابعی است كه یا عین متبوعش است و یا جزئی از متبوعش است و یا مشتمل است بر برخی از ویژگیهای مبدل منه، بدل از نظر اعراب تابع متبوع خود ( مبدل منه ) است.

احترمتُ المعلمةَ سعادَ.           إلى صراطٍ مًستقیمِ صراطِ الله /إلى: حرف جر / صراط : اسم مجرور ، والجار والمجرور/ مستقیم : صفة مجرورة علامتها  تنوین الكسر

صراط: بدل مطابق من صراط الأولى مجرورة مثلها، /الله: لفظ الجلالة مجرور بالاضافة

کانَ النَّبیُّ عیسَی ( ع ) یَشفی المَرضَی  / الحَمدُ للهِ ربِّ العالَمینَ/ وَاجْعَل لِّی وَزِیرًا مِّنْ أَهْلِی  هَارُونَ أَخِی : هارونَ  بدل است و  وزیراً  مبدل منه    تاکید در ادامه مطلب



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: جمعه 13 آذر 1394 07:00 ق.ظ

معلوم و مجهول

   جمله معلوم به جمله ای گفته می شود که فاعل آن مشخص باشد : 

ضَرَبَ زَیدٌ عَمراً  زید عمر را زد   ( زید فاعل است)

     جمله مجهول جمله ای است که فاعل آن ،حذف شده باشد.              

  یُطرَقُ البابُ               در کوبیده می شود (فاعل؟)  

    روش تبدیل جمله معلوم به مجهول:

  1- حذف فاعل از جمله  

 2- قرار دادن مفعول به جای فاعل و تغییر حرکات آن( از منصوب) به مرفوع{نایب فاعل نام می گیرد}

3-تطابق فعل با نایب فاعل :یعنی بعد از حذف فاعل، باید به نایب فاعل توجه کنیم و از نظر جنس،فعل را مطابق با نایب فاعل بیاوریم

 4- تغییر حرکات فعل . اگر فعل ماضی باشد حرکت حرف ماقبل آخر(عین الفعل) را به کسره و حروف متحرک ماقبل( حرکتهای غیر ساکن ماقبل) را به ضمه تغییر میدهیم.

      َضرَبَ > ضُرِبَ                       اِستَخرَجَ> اُستُخرِجَ                     تَعَلَّمَ >تُعُلِّمَ              

    و اگر فعل مضارع باشد حرکت حرف ماقبل آخر(عین الفعل) را به فتحه و حرکت حرف مضارعه را به ضمه تغییر می دهیم.

                 یهاجِمُ> یُهاجَمُ                    تَقتُلُ > تُقتَلُ                 یسأَََلُ> یُسأَل

     چند نکته:

      1-در تعیین حرف ما قبل آخر، ضمایری که به فعل متصل هستند را محاسبه نمی کنیم 

     2- فقط از افعال متعدی میتوان مجهول ساخت و از افعال لازم نمی توان.     جاء  جلس  ذهب  دخل  سافر (لازم)       کشف  صنع  (متعدی)

    3- فعل معلوم از نظر جنس و عدد با فاعل خود و فعل مجهول با نایب فاعل خود مطابقت دارد.    أَکرَمَ علی فاطمهَ       اُکرِمَت فاطمهُ

   4-   نایب فاعل به سه صورت در جمله می آید: 1- اسم ظاهر : یعنی یک اسم کامل مرفوع که پس از فعل مجهول بیاید:

     بُنِی مسجدٌ فی مدینه - لا یُغلَقُ بابُه    2- ضمیر بارز :یعنی ضمیری که به فعل مجهول متصل باشد : مُلِئنا - حُرِستُ -یترَکوا - یفتَنونَ

    3- ضمیر مستتر : در ماضی صیغه های 4و1  و در مضارع صیغه های 14و13و7و4و1      لم یُشاهَد - رُمِی - حُذِفَت - تُحَرَّک - اُستُشهِدَ

  4- در ترجمه فعل مجهول به فارسی از فعل (شد برای ماضی-می شود برای مضارع) استفاده می کنیم.  بَنَی (ساخت) بُنِی(ساخته شد) / یعرِفُ (می شناسد ) یعرَف(شناخته  می شود)

نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: جمعه 6 آذر 1394 04:15 ب.ظ

مفعول مطلق

مفعول مطلق مصدری است منصوب از جنس فعل که برای تاکید یا بیان نوع می آید

الف ) مفعول مطلق تاکیدی : مصدری است منصوب از جنس فعل که برای تاکید فعل قبل خود می آید . مفعول مطلق تاکیدی به صورت تنها می آید یعنی بعد از آن صفت یا مضافٌ الیه نمی باشد .

مانند :

إحتَرِم والِدیکَ إحتراماً                     أستَغفِرُ ربّی إستِغفاراً

یا أیُّها الذینَ آمَنوا صلُّوا علیهِ و سلِّمُوا تَسلیماً

إصبِروا علَی المَصائبِ صَبراً             نزَّلَ اللهُ القُرآنَ تَنزیلاً لِهدایَهِ البَشَرِ             آمَنتُ بِربّی إیماناً

ب ) مفعول مطلق نوعی : مصدری است منصوب از جنس فعل که برای بیان نوع به کار می رود در این حال بعد از مفعول مطلق نوعی همواره صفت یا مُضافٌ الیه می آید .

مانند :

جَلسَ بُهلولٌ علَی المَسندِ جُلوسَ المُلوکِ

یُهاجِمُ علی الاعداءِ مُهاجَمهَ الاُسودِ

آمَنتُ بِربّی إیماناً لایَزولُ عنّی                 ضرَبَ مُحمدٌ علیاً ضَرباً شدیداً

یَستَطیعُ الانسانُ أن یَغوصَ فی البَحرِ غَوصاً أکثَرَ                 إصبِر صَبراً جَمیلاً

نکته1 : گاهی مفعول مطلق به صورت تنها و بدون فعل به کار می رود که به آن مفعول مطلق برای فعل محذوف گفته می شود .

معمولاً شامل کلمات زیر است :

شُکراً ، حَمداً ، سَمعاً ، طاعَهً ، عَفواً ، صَبراً ، أهلاً و سَهلاً ، مَهلاً ، إضافهً ، مَعذرهً ، سُبحانَ ، مَعاذَ ، رَجاءً ، جِدّاً ،  حَقّاً ، أیضاً و . . . .

مانند :

أنتَ صَدیقی حَقّاً                 شُکراً للهِ أنا بِخیرٍ

إفتَحِ البابَ رَجاءً                  سُبحانَ اللهِ ربِّ العالَمینَ

نکته2 : کَثیراً و قَلیلاً و . . . . بعد از فـعل غالباً مفعول مطلق می باشد که به آن صفت جانشین مفعول مطلق نـیز گفته می شود دقت کنید که بعد از آن « مِن » نباشد چون نقش دیگری پیدا می کند .

مانند :

نِمتُ قلیلاً بَعدَ الصَّلاهِ                اُحبُّکَ کثیراً                تَعجَّبتُ کثیراً 

 ( اصل عبارتِ « تَعجّبتُ کَثیراً » « تَعجَّبتُ تَعجُّباً کَثیراً » بوده که مفعول مطلق حذف شده و صفتش جانشین آن شده است

لایَستَطیعُ الانسانُ أن یَغوصَ فی البَحرِ أکثَرَ ( غیر منصرف تنوین نمی گیرد

نکته3 : مفعول مطلق از جهت مجرّد و مزید بودن با فعلش مطابقت دارد در ثلاثی های مزید همانطور که می دانید قیاسی و در ثلاثی مجرد سماعی می باشد .

نکته4 : در ترجمه مطلق تاکیدی از قیدهایی مثل : کاملاً ، قطعاً ، بی شکّ ، حتماً ، مسلَّماً و . . . .

و در مطلق نوعی از قید های بیانی مثل : همچون ، مانندِ ، به نیکی و . . . . استفاده می کنیم .

نکته5 : دو اسم کُلّ و بعض می تواند از مفعول مطلق نیابت کند . ( تخصّصی انسانی(

مانند :

فَرحتُ بَعضَ الفَرحِ             فَرحَ کلَّ الفَرحِ

نکته6 : برخی فعل ها که در معنی با هم مترادف هستند ، می توانند از همدیگر نیابت کنند . ( تخصّصی انسانی (

مانند :

جَلَستُ قُعوداً      قُمتُ وقوفاً :

در این دو مثال فعل ( جلَس و قَعدَ ) به معنی نشست و دو فعل ( قامَ و وَقَفَ ) به معنی ایستاد با هم مترادفند



تعداد کل صفحات : 2 1 2
تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ

قالب وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده:حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :