تبلیغات
عربی دبیرستان و نکات کنکوری - مطالب آبان 1394

عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،نکات کنکوری عربی دبیرستان و جزوه جامع عربی برای تمامی رشته های دبیرستان(انسانی،تجربی،ریاضی) -دارای 19 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه ومدیر گروه عربی از سال 1390 تا کنون-تلمّذ در محضر اساتید گرامی:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: جمعه 29 آبان 1394 12:35 ب.ظ

معتل در بابهای مزید    برای یادگیری  افعال معتل در بابهای مزید،شما دانش آموز عزیز باید در هر وزن ،یک فعل را به ذهن بسپارید و هر فعلی را که به شما دادند با کمک همان فعلی که حفظ کرده اید،به بابهای مزید ببرید جدول ذیل فقط جهت راهنمایی است وحفظ کردن آن فاقد ارزش است هر چند در کلاسهای موسسات مختلف بر حفظ جدول ذیل تاکید میشود.

 اما حفظ کردن فعلهای کتاب درسی بهترین روش خواهد بود. بهترین کار جهت یادگیری فعل های معتل و تغییرات آن تکرار و تمرین و استفاده از روش مقایسه ای در صرف این افعال میباشد.

 َ آ                    ُ و             همجنس اند

.         ِی

صدای فتحه ، متمایل به صدای « حرف الف» است . صدای کسره ، متمایل به صدای « حرف یاء » است .

صدای ضمه، متمایل به « واو» می باشد. و در بابهای مزید این حرکتها ،قلب به این حروف می شود مثلا إِنْقَضَیَ میشود إِنْقَضـی –یا به گفته  قدما، حرف عله متحرک ما قبل مفتوح، قلب به الف می شود و......... اما بار دیگر تکرار میکنم : . بهترین کار جهت یادگیری فعل های معتل در بابهای مزید و تغییرات آن تکرار و تمرین و استفاده از روش مقایسه ای در صرف این افعال میباشد.



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: شنبه 23 آبان 1394 02:09 ب.ظ

فعل معتل (نکات مهم)

1-اگر بعد از حرف عله،یک حرف ساکن قرار گرفت، قطعا حرف عله حذف می شود

مثل :لا نهی+ تَقولُ         لا تَقولْ = لاتَقُلْ

 

2-هنگام صرف فعل معتل ،هر جا حروف عله (و ی)به یکی از ضمیرهای  و  ی  ،برخورد کرد،

 

  حرف علة حذف میشود مثل یَرضیونَ که می شود یرضونَ

 

 

3-هر گاه حرف عله در آخر فعل بود، و یکی از حروف جازمه قبل از آن قرار گرفت،

 

 حرف عله حذف می شود که گفته میشود جزم به حذف حرف عله مانند  لا + تَدعُو = لا تدعُ

 

4-فعل معتل ناقص  که به   ا   ختم شود مانند دعا ، صیغه دوم آن دعوا می باشد(ناقص واوی است)

 

و فعل معتل ناقص  که به  ی  ،ختم شود مانند رمی : صیغه دوم آن رمیا می باشد(ناقص یائی است)

 

5 –هنگام صرف فعل مضارع معتل ناقص، برخی صیغه ها مانند یکدیگرند که فقط با توجه به جمله باید

 

،صیغه آنرا تشخیص داد.مثل: یدعونَ -همچنین در معتل اجوف نیز یک صیغه ماضی با امر مانند یکدیگرند

 

مثل : قلنَ - که توجه به اسلوب جمله رهگشای ماست.



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: دوشنبه 18 آبان 1394 07:00 ق.ظ

اعراب فعل مضارع :

فعل مضارع معرب دارای سه نوع اعراب است : رفع  ، نصب ، جزم

1- فعل مضارع مرفوع :  فعل مضارع هنگامی مرفوع است که هیچیک از عوامل « نَصب یا جَزم » بر سرش در نیامده باشد.

  مانند : یَذهَبُ  ، یَذهَبانِ  ، یَذهَبُونَ

علامت های  رفع فعل مضارع عبارتند از :

1- ضمه ( ـُـ ) :  ( در صیغه های 1، 4، 7، 13، 14  )  : ( یَذهَبُ ، تَذهَبُ   ، تَذهَبُ    ، اَذهَبُ ، نَذهَبُ ) ( اعراب اصلی )

2- ثبوت نون ( نَِ ) : در« افعال خمسه » که عبارتند از : ( یَذهَبانِ  ، یَذهَبُونَ ، تَذهبانِ ، تَذهَبُونَ ،تَذهَبینَ ) ( اعراب فرعی )

3- ساکن شدن حرف عله : مانند : یَرمِی ، یَدعُو ،  ( اعراب تقدیری در حالتهای رفع و جزم  )   ( مخصوص سال سوم  )

عَیِّن نوعَ الاعرابِ لافَعالِ المُضارِعَةِ التّالِیَةِ :   یَجلِسُ ،  یُحِبُّونَ  ، یَتَعَلَّمانِ

یَجلِسُ : فعل مضارع مرفوع ، علامت رفع آن ضمه ظاهر در آخرش .

یُحِبُّونَ : فعل مضارع مرفوع ، علامت رفع آن « نون » آخرش .

یَتَعَلَّمانِ : فعل مضارع مرفوع ، علامت رفع آن « نون » آخرش .

2- فعل مضارع منصوب : فعل مضارع  هنگامی منصوب می شود که یکی از عوامل نصب بر سرش در آمده باشد .

عوامل نصب یا ادوات ناصبه ی فعل مضارع  عبارتند از :  اَن ، لَن ، کَی (لِکَی )، اِذَن  ، حَتّی ، لِـ 

مانند :  اَن یَذهَبَ         لَن یَذهَبا         اِذَن یَذهَبُوا

علامت های  نصب فعل مضارع عبارتند از :

1- فتحه ( ـَـ ) : ( در صیغه های 1، 4، 7، 13، 14  )  : ( اَن  یَذهَبَ ،  اَن  تَذهَبَ   ، اَن تَذهَبَ    ، اَن اَذهَبَ ، اَن نَذهَبَ )

2- حذف نون : در افعال خمسه : که عبارتند از : (اَن یَذهَبا ، اَن یَذهَبُوا ، اَن تَذهبا ، اَن تَذهَبُوا ، اَن تَذهَبی )

عَیِّن اِعرابَ الاَفعالِ المُضارعَةِ مِمّا اُشیرَ الیهِ بِخَطٍّ :

لَن تَنالُوا البِرَّ حَتّی تُنفِقُوا مِمّا تُحِبُّونَ .            اُریدُ اَن اَتَعَلَّمَ .       اَن یَذهَبا  .

1- اَن اَتَعَلَّمَ : فعل مضارع منصوب  ، علامت نصب  آن فتحه  ظاهر در آخرش . ( اعراب اصلی )

2- اَن یَذهَبا  :  فعل مضارع منصوب  ، علامت نصب  آن «حذف نون » از  آخرش .  ( اعراب فرعی )

3-  لَن تَنالُوا  :  فعل مضارع منصوب  ، علامت نصب  آن «حذف نون » از  آخرش .  ( اعراب فرعی )

ترجمه ی فعل مضارع منصوب  با ادات ناصبه :      1- اَن : به معنی « که » : اُریدُ اَن اَتَعَلَّمَ . می خواهم که یاد بگیرم .

 2- لن : معنی فعل مضارع را به « مستقبل منفی» یا«مضارع اخباری منفی»تبدیل می کند .

 لَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللهِ تَحویلاً . هرگز در سنت الهی دگرگونی نخواهی یافت-نمی یابی  .

3- کی : برای بیان علت می آید :  جِئتُکَ کَی اَتَعَلَّمَ .       پیش تو آمدم برای اینکه یاد بگیرم .

4- اذن : به معنی  ( بنا بر این ، در این صورت ) و در جواب می آید . 

کسی به تو  می گوید : سَاَزُورُکَ  ( به دیدن تو می آیم )

در جواب می گویی :  اِذَن اُکرِمَکَ  ( در این هنگام تورا گرامی می دارم  ) (حذف شده و در کتاب دوم نیست)


5- لِـ  و حَتّی : ( برای اینکه ، تا اینکه ) : این دو حرف از حروف ناصب به اَن مُقَدّره است .

خُذ  الدَّواءَ لِتَبرَأ َ.   دواء را بگیر برای اینکه خوب شوی .  که در اصل بوده : خُذ  الدَّواءَ لِاَن  تَبرَأ َ .

وَاعبُد رَبَّکَ حَتّی یَأتِیَکَ الیَقینُ . پروردگارت را عبادت کن تا برایت یقین حاصل شود .

مضارع منصوب با «اَن-کی(لکی)-حتی-لِ» مضارع التزامی فارسی ترجمه میشود.



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: شنبه 9 آبان 1394 11:44 ق.ظ

 اعراب محلـﯽ و تقدیرﯼ

  اعراب محلـﯽ .

1- اعراب محلّی: کلمات مبنی که حرکت حرف آخر آنها تغییر نمی کند دارای اعراب محلّی هستند. یعنی اگر کلمه مبنی در حالت رفع قرار گیرد ، می گوییم محلّاً مرفوع است و اگر در حالت نصب قرار گیرد، می گوییم محلّاً منصوب است و اگر در حالت جرّ قرار گیرد، می گوییم محلّاً مجرور است.

 

مثال  :رفع : هذا کِتابٌ .    (مبتدا ، محلّاً مرفوع)    « اعراب محلّی »

نصب : إِشْتَرَیْتُ هذا الْکِتابَ .    ( مفعول به ، محلّاً منصوب )    « اعراب محلّی »

جرّ : نَظَرْتُ إِلَى هذا الْکِتابِ .    ( مجرور به حرف جرّ ، محلّاً مجرور )    « اعراب محلّی »

 

.

   در اعراب تقدیرﯼ ، کلمه هیچ کدام از موارد سابق الذکر نیست . یعنـﯽ نه ضمه ، فتحه و کسره مـﯽ گیرد که اعرابش ظاهرﯼ واصلـﯽ باشد، نه مثنـﯽ، جمع مذکرسالم و . . است که اعراب فرعـﯽ شامل حالش گردد، نه کلماتـﯽ مانند ضمیر، اسم اشاره و . . است که اعراب محلـﯽ داشته باشد . بلکه آخرآن به گونه اﯼ است که آن حرکات را درتقدیر دارد. به بیان دیگر باید حرکات ضمه ، فتحه و کسره را بپذیرد ، اما نمـﯽ تواند ! یعنـﯽ فرض مـﯽ کنیم که آن حرکت ها را داراست . در ترکیب به این صورت عنوان مـﯽ نماییم : تقدیراً مرفوع ، تقدیراً منصوب ، تقدیراً مجرور .

 کلماتـﯽ که شامل اعراب تقدیرﯼ مـﯽ گردند  : 

 1- اسم هاﯼ مقصور : در تمام حالات رفع و نصب و جر

   جاءت کبرﯼ . (کبرﯼ : فاعل و تقدیراً مرفوع)

  رأیتُ کبرﯼ . ( کبرﯼ : مفعول و تقدیراً منصوب)

     سلّمتُ علـﯽ کبرﯼ . (کبرﯼ : تقدیراً مجرور به حرف جر)

   2- اسم هاﯼ منقوص : فقط در دو حالت رفع و جر( یعنـﯽ ضمه و کسره نمـﯽ گیرد.)

   جاء القاضِی . (القاضِی : فاعل و تقدیراً مرفوع)

    سلّمتُ علـﯽ القاضِی . (القاضِی : تقدیراً مجروربه حرف جر)

3- اسم هاﯼ مضاف به یاء متکلم : در تمام حالات رفع و نصب و جر   

کتابی علـﯽ المنضدة . (کتاب : مبتدا و تقدیراً مرفوع)

وضعتُ قلمی علـﯽ کتابی .(قلم:مفعول و تقدیراً منصوب ؛ کتاب :تقدیراً مجروربه حرف جر)                          

4- فعل هاﯼ مضارع مختوم به الف (مقصوره) : فقط در حالت رفع و نصب

مانند : یَنهَـﯽ ، یَبقـَﯽ ، یَفنـَﯽ ، أنْ یَنهَـﯽ، لنْ یَبقـَﯽ، حتـﯽ یَفنـَﯽو.. 

 فعل هاﯼ مضارع مختوم به یاء و واو : فقط در حالت رفع 

مانند : یَهدِی ، یَشفِی ، یَروِی و . .

یَدعُو ،‌ یَشکُو ، یَرجُو و . .

** توجّه :

الف- اسم هاﯼ مقصورِ بـﯽ ال            با تنوین فتحه مـﯽ آیند ؛ که البته بازهم مقصورند واعرابشان تقدیرﯼ:

جاء فتـﯽً . (فتـﯽ : فاعل و تقدیراً مرفوع)

رأیتُ فتـﯽً . (فتـﯽ : مفعول و تقدیراً منصوب)

 سلّمتُ علـﯽ فتـﯽً . (فتـﯽ : تقدیراً مجرور به حرف جر) 

ب- اسم هاﯼ منقوص ِ بـﯽ ال            با تنوین کسره مـﯽ آیند (غیرازحالت نصب) ؛ که البته بازهم منقوصند

واعرابشان تقدیرﯼ :

 جاء قاض ٍ . (قاض ٍ : فاعل و تقدیراً‌ مرفوع)

سلّمتُ علـﯽ قاض ٍ . (قاض ٍ : تقدیراً مجرور به حرف جر)    

** توجّه : اسم هاﯼ مقصورومنقوص درحالت مثنـﯽ ، جمع سالم مذکر یا جمع سالم مؤنث (در حالت نصب) ، همچنان داراﯼ اعراب فرعـﯽ مـﯽ باشند . مثنـﯽ مانند : جاءَ الفـَتـَیان ِ (یا : فـَتـَیان ِ). جاء القاضِـیان ِ (یا : قاضِـیان ِ).

رأیتُ الفـَتـَیـَیْن ِ ( یا : فـَتـَیـَیْن ِ) . رأیتُ القاضِیَـیْن ِ ( یا : قاضِیَـیْن ِ).

سلّمتُ علـﯽ الفـَتـَیـَیْن ِ( یا : فـَتـَیـَیْن ِ) . سلّمتُ علـﯽ القاضِیَـیْن ِ ( یا : قاضِیَـیْن ِ).

جمع سالم مؤنث (در حالت نصب) مانند : رأیتُ الفتیات ِ (یا : فتیات ٍ) .   

  بنابراین قانون فوق الذکر تنها در صورتـﯽ صدق مـﯽ کند که این اسم ها مفرد یا جمع مکسر باشند . جمع مکسر مانند وصایا ، هدایا ، رعایا و . . که حالتـﯽ از مقصور را دارند و تـَهانی ، مَساعی ، مَبانی و . . که مانند منقوص مـﯽ باشند .  



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: یکشنبه 3 آبان 1394 07:27 ب.ظ

تعریف اعراب

کلمات هنگامی که در جمله قرار می گیرند نقشی پیدا می کنند. این نقش را با علامت های خاصی نشان می دهند. که به آن اعراب می گویند.(حرکت حرف آخر کلمه)

انواع اعراب

1.       ظاهری : این نوع اعراب برای کلمات معرب است. و با علامت های (ــَــًـِــٍـُــٌ)نشان داده می شوند.

معرب به کلماتی گفته می شود که حرکت حرف آخر آن ها با توجه به موقعیت کلمه تغییر می کند.

2.       محلی : این نوع اعراب برای کلمات مبنی است. و در واقع هیچ علامتی وجود ندارد.

3.       تقدیری : این نوع اعراب برای کلمات معربی است که به دلایلی نمی توانند علامت اعراب بپذیرند.

اعراب ظاهری: اصلی و فرعی

         1-  ظاهری اصلی :اصل این است که کلمه در حالت رفع (-ُ –ٌ ) نصب(-َ –ً ) جر (-ِ –ٍ) جزم    ْ  : بگیرد  

          اعراب ظاهری اصلی

به اعرابی كه در آن علامت های اصلی اعراب كه نشان دهنده ی نقش كلمه می باشند در آخر کلمه ظاهر شود ،اعراب ظاهری اصلی می گویند.

  در سه جمله ی زیر كلمه شجرة نقش ها و اعراب متفاوتی را دارد.

 الشجرةُ باسقة                      مبتدا و مرفوع
غرسَ الفلاحُ الشجرةَ             مفعول به و منصوب
العصفورُ علی الشجرةِ            مجرور بحرف جر 
 علامت های اعراب‌، متناسب با نقش كلمه شجرة در آخر آن ظاهر شده است. پس اعراب شجرة ظاهری اصلیاست
 

                                                     اعراب ظاهری فرعی:

2- اعراب ظاهری فرعی: هر كدام از علامت های اصلی  اعراب  برای خود   جانشین   و   علامت فرعی بخصوصی دارد. به عبارت دیگر برخی از اسم های معرب به جای علامت های اصلی اعراب، علامت های دیگری می گیرند كه به آنها  

«علامت های فرعی اعراب»  گفته می شود.

         اعراب ظاهری فرعی:اسم مثنی -جمع مذکرسالم - اسماء خمسه - جمع مونث سالم -  غیر منصرف     

اعراب فرعی:

الف:جانشینی حرف به جای حرکت:

1- اسم مثنی       2- جمع مذکر سالم          3- اسماء خمسه        

ب:جانشینی حرکت به جای حرکت:

1- جمع مونث سالم       2- غیر منصرف یا ممنوع من الصرف           

 دسته ی اول :جانشینی حرف به جای حرکت

1 – اسم مثنی : مثنی با دو علامت «انِ – ینِ » ساخته می شود.  مانند المسافرانِ، المسافرینِ به معنای دو مسافر. هر گاه اسمی مثنی شود : «الف» : نشانه رفع  و«یاء» : نشانه نصب و جر می باشد.  

مثال: الطفلان  ضاحکان (الف در طفلان و ضاحکان نشانه رفع است)

    مبتدا و مرفوع با الف/ خبر و مرفوع با الف

     رایتُ    الطفلینِ  (یاء در طفلین نشانه نصب است)             مفعول به و منصوب با ی فرعی

     السلام علی الامامینِ (ی نشانه مجرور بودن است)                   مجرور بحرف جر با ی فرعی

2 – اسم جمع مذكر سالم :جمع مذكر سالم با دو علامت (ونَ ، ینَ) ساخته می شود  مانند المُجاهدونَ  - لمجاهدینَ

واو در (ون) نشانه رفع، یاء در (ینَ) نشانه نصب و جر آن است.
المومنون اخوة :مومنون مبتدا و مرفوع است علامت رفع واو بجای –ُ

رایتُ المومنینَ : مومنین منصوب است با یاء بجای -َ

سلّمتُ علی المومنینَ : مومنین مجرور است با یاء بجای -ِ

تذکر:اسم مثنی و جمع مذکر سالم در حالت مضاف، نون خود را از دست می دهد:

مثال: خرج طالبوالمدرسة الی بیوتهم (در اصل طالبون المدرسة بوده)

                   فاعل و مرفوع علامت رفع واو بجای -ُ

       ساعد مظلومی العالم (در اصل مظلومین العالم بوده  که در حالت اضافه نون خود را از دست داد)

                  مفعول و منصوب علامت نصب یاء بجای –َ(اعراب ظاهری فرعی)

                 تذکر مهم:گاهی« ین »در آخر اسم نشانه ی جمع مذکر نیست برخی از این قبیل کلمات عبارتند از:شیاطین – میادین- مضامین-قوانین-مساکین – بساتین –مسکین

3-اسماء خمسه: اسماء خمسة پنج اسم هستند که شامل (أب، اخ، حم، فم، ذو) می باشند. اعراب آن به این صورت می باشد:

اعراب اسماءخمسه:     در ادامه مطلب



تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ

قالب وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده:حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :