تبلیغات
عربی دبیرستان و نکات کنکوری - افعال ناقصه (قواعد درس هفتم عربی یازدهم )

عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،مدرس ضمن خدمت همکاران، 20 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان ازمهر1390 تا مهرماه96-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر سید خلیل باستان -دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
برگه ها
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: پنجشنبه 30 فروردین 1397 03:55 ب.ظ

فعل ناقصه :(قواعد درس هفتم عربی یازدهم )

فعل ناقصه فعلی است که وقتی بر سر مبتدا و خبر می آید، مبتدا را به عنوان اسم خود قرار داده و خبر را به عنوان خبر خود قرار می دهد، مثل:     الکتابُ مفیدٌ    ........   کان الکتابُ مفیداً

 

فعل هایی هستند که مثل «کان» عمل می کنند و «اخوات کان» نامیده می شوند:

أصبح / صارَ / لیس/ أضحی / ظلََّ / باتَ / اَمسی / مازال / مابرح / ما انفکَّ / مافتیءَ / مادامَ

أفعال تامة التصرف (فعلهای ناقصه که : ماضی ، مضارع و امر دارند)

كان: یكون - كن (اتصاف الاسم بالخبر فی الزمن الماضی أو فی الحال والاستقبال)

أصبح: یصبح - أصبِح (إفادة حدوث الخبر فی وقت الصباح)

أضحى: یضحی - أضحِ (إفادة حدوث الخبر فی وقت الضحى)

أمسى: یمسی - أمسِ (إفادة حدوث الخبر فی وقت المساء)

بات: یبیت - بِت (إفادة حدوث الخبر فی وقت اللیل)

ظل: یظل - ظل (إفادة حدوث الخبر فی وقت النهار)

صار: یصیر - صر (للتحول)

وتفید هذه الأفعال الحدث بوقت مخصص كالصباح أو المساء.

أفعال ناقصة التصرف (فعل های ناقصه ای که فقط ماضی و مضارع دارند)

ما برح: لا یبرح (للاستمرار)

ما انفك: لا ینفك (للاستمرار)

ما زال: لا یزال (للاستمرار)

مافتئ : لا یفتأ (للاستمرار)

أفعال جامدة (فعلهای ناقصه ای که فقط  بصورت فعل ماضی هستند)

ما دام (للظرفیة بمعنى مدة دوام)

لیس (للنفی)

شما در درس هفتم فقط با  4 فعل ناقصه« کان(یکون) / أصبح (یُصبحُ)/ صارَ (یصیر) / لیس» آشنا خواهید شد.

افعال ناقصه تنها به ابتدای  جملات اسمیه می آیند.

اعراب جمله اسمیه  بعد از ورود افعال ناقصه :

وقتی فعل ناقصه بر سر مبتدا و خبر آمد، مبتدا را مرفوع و« خبر را منصوب می کند.»

- کان سعیـهُم مشکوراً  (سورۀ اسراء / آیۀ 19) مشکورا = خبر منصوب با تنوین ....ً

- و ما کان أکثرهُم مؤمنین (سورۀ شعراء / آیۀ 67) مؤمنین =خبرکان منصوب با «ی»(در جمع مذکر سالم)

 نشانه های نصب = _َ_____ً__(در اسم مفرد و جمع مکسر)  ی : در مثنی و جمع مذکر سالم /  کسره  ِ     ٍ : در اسم جمع مونث سالم

نکته: هر گاه فعل ناقصه بخواهد بر سر ضمیر منفصل ظاهر شود باید فعل متناسب با صیغۀ آن ضمیر آورده شود. مثال:

أنتم مؤمنون    :    کنتم مؤمنین

انواع خبر افعال ناقصه:

1. مفرد: صار التلمیذُ ناحجاً

2. جمله: کان التلمیذُ یجتهد فی درسه

3. شبه جمله(جار و مجرور ،ظرف): مازال التلمیذُ فی البیت

معانی افعال ناقصه : کان(یکون) : چند معنا دارد : 1- بود  : كــــــــــانَ   اَلـــــَّرجــــــلُ  حَـــــلیــــــماً   مرد، بردبار بود   

2 :است : کان الـلّــهَ  غَـفـوراً   خداوند ،بسیار آمرزنده است

3- کان +فعل مضارع = معادل ماضی استمراری فارسی ترجمه میشود: کان الطلّاب یکتبون : دانشجویان می نوشتند.

4: کان +(قد+)+فعل ماضی = معادل ماضی بعید فارسی ترجمه میشود   کان الطلّابُ کتبوا : دانشجویان ، نوشته بودند

5: کان + لــِ یا عندَ  = داشت   کان لرجلٍ غلامٌ : مردی ، نوکری داشت. کان عنده قلم : او قلمی داشت.

أصبح (یُصبحُ)/ صارَ  : به معنای «شد، میشود»  :صار الطلّاب ناجحین : دانشجویان، موفق شدند.

اصبح الکاذبون نادمین : دروغگویان، پشیمان شدند.  اصبحت المومناتُ ناجحاتٍ : زنان مومن،موفق شدند.

لیس : نیست   =  لََیْسَ عَلَیْكَ هُدَاهُمْ (سوره بقرة 272) : هدایت آنها برعهده تو نیست.

 

نكته‌ی مهم 1 : افعال ناقصه از جهت جنس و عدد با اسم خود مطابقت می‌كنند . ( مانند مبتدا و خبر )        

                  مذكر                                         مونث

            صارَ علیٌ مؤمناً .                       صارَتْ فاطمةُ مَوْمِنَةً.

           لَیسَ تلمیذُ كاذباً.                                لَیسَتْ تلمیذةُ كاذبةً .

       یكوُنُ التِّلمیذانِ ناجِحَینِ .                       تَكوُنُ التِّلمیذَتانِ ناجِحَتَنْنِ .

        یكُوُنَ التَّلامیذُ ناجِحینَ .                        تَكُونُ التِّلمیذاتُ ناجحاتٍ .

نکته مهم 2 : افعال ناقصه را با توجه به مابعد خود( اسم و خبرشان) ترجمه کنید. یعنی اگر اسم افعال ناقصه ، جمع یا مثنی بود، فعل ناقصه باید بصورت جمع ترجمه شود . و اگر اسم فعل ناقصه«کان» الله یا آخرة( جهان آخرت) باشد( یعنی درمورد آینده باشد) باید «است » ترجمه شود .    کان ثوابُ الآخرة أبقی : پاداش آخرت، پایدارتر است .     ومن الله توفیق



تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ

قالب وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده:حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :