عربی دبیرستان و نکات کنکوری - توابع (سوم )

عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،دارای 19 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان از سال 1390 تا کنون-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: شنبه 21 آذر 1394 01:04 ب.ظ

توابع : (کلمه ای را که اعرابش پیرو کلمه ی پیش از خود باشد تابع - و کلمه ی پیروی شده را متبوع می نامند)

کلماتی هستند که اعراب مستقلی  ندارند و از اعراب کلمه ماقبل خودشون تبعیت می کنند .

توابع شامل : صفت ، عطف به حروف (معطوف) ، بدل ، عطف بیان و تاکید (لفظی ومعنوی ) می باشد .

1-    صفت از لحاظ اعراب  و جنس و عدد و معرفه یا نکره بودن، تابع موصوف است(سال دوم دبیرستان خواندید)

*هذا رجلٌ كریمٌ./هذان رجلان كریمان./هؤلاءِ رجالٌ كریمون.

*احترمُ العاملَ المخلصَ./احترمُ العامِلَیْن المخلصین./احترمُ العامِلِیِن المخلصین.

*أتعاملُ مع بنّاءٍ محترفٍ./أتعامل مع بناءَین محترفَیْن./أتعاملُ مع بنائین محترفین.

*هذه طالبةٌ مؤدبةٌ./ هاتان طالبتان مؤدبتان./هؤلاء طالباتٌ مؤدباتٌ.

*جَرّبتُ السیارةَ الجدیدةَ.  /جربتُ السیارتین الجدیدتین./ جَرّبْتُ السیاراتِ الجدیداتِ.

*هو یسكنُ فی بنایةٍ عالیةٍ /هما یسكنان فی بنایتین متجاورتین. /هم یسكنون فی بنایاتٍ عالیاتٍ.

2-    عطف نسق :معطوف :عطف به حروف :( وَ ، فَـ ، ثُمَّ ، أم ، أو ، لا ، بَل و . . ) حروف عطف گفته می شود کلمه ای که بعد از این حروف قرار می گیرد از نظر اعراب تابع ماقبل خود می باشد به کلمه قبل این حروف « معطوفٌ علیه » و به بعد آن « معطوف » گفته می شود-معطوف، تابع معطوف علیه است پس باید نقش معطوف علیه را در جمله بیابیم.

كان الشابُّ طفلاً  ثم صَبیاً، ثم شاباً     كان : فعل ماض ناقص مبنی على الفتح
الشاب : اسم كان مرفوع                  طفلا : خبر كان منصوب      ثم : حرف عطف

صَبیاً،  شاباً = معطوف منصوب به تبعیت از طفلا
(صبیا ً: خبر صار المحذوفة منصوب التقدیر ثم  صار صبیاً     والجملة المؤلفة من (ثم صار صبیا) المكونة من صار واسمها  وخبرها معطوفة على الجملة المستأنفة-كان الشاب طفلا- ثم : حرف عطف  شابا : خبر صار المحذوفة)

الطائرةُ تشبه العُقابَ أو النَسْرَ
الطائرةُ : مبتدأ مرفوع علامته الضمة     تشبه : فعل مضارع مرفوع علامته الضمة
العقاب : مفعول به منصوب علامته الفتحة      أو : حرف عطف مبنی على السكون
النسر : معطوف على مفعول به  منصوب-العقاب

 اشربْ الماءَ أو اللَبنَ     اشرب : فعل أمر مبنی على السكون، والفاعل ضمیر مستتر تقدیره (انت)
الماء : مفعول به منصوب علامته الفتحة      أو : حرف عطف مبنی على السكون
اللبن : اسم  معطوف على منصوب، علامته الفتحة

3-عطف بیان: تابع جامدی است که حقیقت متبوع را روشن می کند و از متبوع خود مشهورتر است

آنچه در کتاب سوم انسانی آمده: الف:اسم جامد و ال دار بعد از اسم اشاره :هولاء الرجالُ یتلون القرآن

نکته :اسم  ال دار بعد از اسم اشاره اگر مشتق بود نعت(صفت)است  هذه المفاتیحُ

نکته: اسم جامد و ال دار بعد أیّها و أیّتها و اسم­های اشاره، عطف بیان است :یا أیّها الناسُ

ب: ابن و بنت بین دو علم قرار گیرد

زینـــبُ         بنـــتُ    علــــیٍّ   بطلةٌ (زینب دختر علیعلیه السلام قهرمان است.)

مبتدا(معطوف علیه) / عطف بیان/ مضاف­إلیه/ خبر

إنّما عیسی بنُ مریمَ رسولُ اللهِ. ( ابنُ: عطف بیان است و مرفوع به تبعیت از عیسی كه مبتدا است و تقدیراً مرفوع. )

4- بدل: تابعی است كه یا عین متبوعش است و یا جزئی از متبوعش است و یا مشتمل است بر برخی از ویژگیهای مبدل منه، بدل از نظر اعراب تابع متبوع خود ( مبدل منه ) است.

احترمتُ المعلمةَ سعادَ.           إلى صراطٍ مًستقیمِ صراطِ الله /إلى: حرف جر / صراط : اسم مجرور ، والجار والمجرور/ مستقیم : صفة مجرورة علامتها  تنوین الكسر

صراط: بدل مطابق من صراط الأولى مجرورة مثلها، /الله: لفظ الجلالة مجرور بالاضافة

کانَ النَّبیُّ عیسَی ( ع ) یَشفی المَرضَی  / الحَمدُ للهِ ربِّ العالَمینَ/ وَاجْعَل لِّی وَزِیرًا مِّنْ أَهْلِی  هَارُونَ أَخِی : هارونَ  بدل است و  وزیراً  مبدل منه    تاکید در ادامه مطلب

5-تاکیــــــــــــــــــــد :

زمانی است که جمله یا کلمه ای را برای تاکید تکرار می کنیم و جمله یا کلمه دوم همان اعراب جمله یا کلمه اول را می گیرد

مثال : والسابقون السابقون اولئک المقربون . »»» السابقون دومی تاکید است برای اولی و هردو مرفوع هستند

تاکید بردونوع است . لفظی و معنوی 

لفظی رو که شما در ظاهر می بینید . اما تاکید معنوی با کلمات دیگری همراه است
دقت داشته باشید که در تاکید معنوی حتما به کلمه تاکید ضمیری اضافه میشود که به کلمه قبل از تاکید برمی گردد . یعنی به مؤکَد برمی گردد  
کلماتی که میتوانند به عنوان تاکید معنوی به کار بروند

کل / نفس/ عین . اجمع / جمیع / کلا / کلتا می باشند

مثال
جاء الرجلُ نفسُه  . مرد آمد خودش . درواقع نفس برای تاکید امده و همان اعراب رجل را دارد

قراتُ الدروس کلها . کلمه کل تاکید است و منصوب . چون الدروس منصوب است
حواستون بود که هم به کلمه نفس و هم به کلمه کل یک ضمیر چسبیده که به رجل و دروس برمی گردد


تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ

قالب وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده:حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :