عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،دارای 19 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان از سال 1390 تا کنون-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: یکشنبه 26 مهر 1394 07:09 ب.ظ

 

فعلی که یکی از حروف اصلی آن حرف علّه ( و ، الف ، ی ) باشد معتل و در مقابل فعلی که در ریشه آن حرف عله نباشد صحیح نامیده می شود .

انواع صحیح

1 ) مهموز : فعلی است که یکی از حروف اصلی آن همزه باشد .

مانند : مهموز الفاء : أخذَ       مهموز العین : سألَ       مهموز اللام : قَرأ

2 ) مضاعف : فعلی است که در ریشه خود دو حرف هم جنس داشته باشد .

مانند : فـکَّ         فـرَّ        وسوَسَ        زَلزلَ

3 ) سالم : به فعلی گفته می شود که نه مهموز و نه مضاعف و نه معتل باشد . مانند :  کتبَ ، نَصرَ

فعل معتل

حرف عله سه بود ای طلبه / واو و یاءو الف منقلبه

فعل از نظر حروف عله بر دو نوع است :1- فعل معتل 2- فعل صحیح

فعل معتل :معتل یعنی ؛مریض .در اصطلاح علم صرف به فعلی گویندکه یک یا دو حرف اصلی ان از حروف عله باشد.

انواع فعل معتل :1- فعل مثال 2- فعل اجوف 3- فعل ناقص 4- فعل لفیف

فعل مثال :به فعلی گویند که اولین حرف اصلی ان از حروف عله باشد.

فعل مثال بر دو نوع است:

1. مثال واوی: وَعَدَ - وَصَلَ - وَجَدَ - وَهَبَ - وَزَنَ – وَضَعَ - وَزَرَ - وَرَثَ - وَقَفَ

2. مثال یایی: یَقِنَ - یَقِظُ - یَسَرَ

فعل اجوف : فعلی است که دومین حرف  اصلی آن از حروف عله باشد و بر دو نوع است:

1. واوی: قول - قوم - طوع - عَوَدَ - جَوَبَ

2. یایی: بَیَعَ - سَیَرَ - خَیَرَ - سَیَلَ

3. فعل ناقص: به فعلی گویند که سومین حرف اصلی  آن از حروف  عله باشد  و بر دو نوع  است:

1. واوی: دَعَوَ – عَفَوَ - قَضَوَ – رَجَوَ - سَمَوَ

2. یایی: هَدَیَ - رَضَیَ - خَشَیَ - حَفَیَ

4.فعل لفیف: به فعلی گویند که دو حرف اصلی آن از حروف عله باشد و بر دو نوع است:

1.مقرون: دو حرف عله نزدیک به هم باشد: طَوَیَ - هَوََیَ - شَوَیَ - زَوَیَ 

2. مفروق: دو حرف عله با فاصله بیایند: وَلَیَ - وَفَیَ وصی

اعلال: یعنی درمان یافتن یا بهبود یافتن. در اصطلاح می‌گوییم  هر گاه حرف عله  تغییر شکل  یابد گوییم اعلال صورت گرفته است .    

مجهول کردن فعل معتل در ادامه مطلب

مجهول كردن فعلهای معتل(مثال اجوف ناقص)به زبان ساده

مجهول كردن فعل معتل مثال

ماضی مثال : این فعلها را به شیوه فعلهای صحیح مجهول می كنیم : (وَعَدَ  وُعِدَ )

  این فعلها را به شیوه فعلهای صحیح مجهول می كنیم ولی قبل از مجهول كردنمضارع مثال، حرف عله حذف شده آنها را برمی گردانیم : ( یَعِدُ  یُوعَدُ

مجهول كردن فعل معتل أجوف

ماضی أجوف :

 . حرف عله را به ( یـ ) تبدیل می كنیم.1

قبل از حرف (یـ )  حركت كسره ( ِ ) می گذاریم .2

.اگر قبل از كسره ،حركتی باشد آن را به ضمّة ( ُ ) تبدیل می كنیم .3

(قالَ  قِیلَ قیلَ )   (أجابَ اُجِیبَ  اُجیبَ ) 

مضارع أجوَف :

.حرف عله را به ( ا ) تبدیل می كنیم.1

.حرف مضارعه را ضمه ( ُ ) می دهیم .2

(یَقُولُ  یُقالُ)   (یَبیعُ  یُباعُ )

اما اگر اعلال در آن نباشدقلب به الف نمی شود(برخی بابهای مزید که خارج از بحث ماست). یُعَوِّجُ.....یُعَوَّجُ 

مجهول كردن فعل معتل ناقص

ماضی ناقص :

حرف عله را به ( ی) تبدیل می كنیم.1

قبل از حرف (ی )  حركت كسره ( ِ ) می گذاریم .2

.اگر قبل از كسره ،حركتی باشد آن را به ضمّة ( ُ ) تبدیل می كنیم .3

دَعا  دُعِیَ 

مضارع ناقص :

.حرف عله را به ( یٰ) تبدیل می كنیم.1

.حرف مضارعه را ضمه ( ُ ) می دهیم .2

(یَدعُو  یُدعیٰ)      (یَهدِی  یُهدیٰ)

فعلهای امرمخاطب و فعلهای لازم، مجهول نمی شوند. 

در فعل مجهول، امر به صیغه (حاضر) وجود ندارد بلكه چهارده صیغه آن به 

شیوه امر غائب، مجهول میشوند.

 مثال امر (غائب): لِیَنْصُرْ  /مجهول:  لِیُنْصَرْ.



تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده : حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


چاپ این صفحه