عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،دارای 19 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان از سال 1390 تا کنون-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: شنبه 9 آبان 1394 12:44 ب.ظ

 اعراب محلـﯽ و تقدیرﯼ

  اعراب محلـﯽ .

1- اعراب محلّی: کلمات مبنی که حرکت حرف آخر آنها تغییر نمی کند دارای اعراب محلّی هستند. یعنی اگر کلمه مبنی در حالت رفع قرار گیرد ، می گوییم محلّاً مرفوع است و اگر در حالت نصب قرار گیرد، می گوییم محلّاً منصوب است و اگر در حالت جرّ قرار گیرد، می گوییم محلّاً مجرور است.

 

مثال  :رفع : هذا کِتابٌ .    (مبتدا ، محلّاً مرفوع)    « اعراب محلّی »

نصب : إِشْتَرَیْتُ هذا الْکِتابَ .    ( مفعول به ، محلّاً منصوب )    « اعراب محلّی »

جرّ : نَظَرْتُ إِلَى هذا الْکِتابِ .    ( مجرور به حرف جرّ ، محلّاً مجرور )    « اعراب محلّی »

 

.

   در اعراب تقدیرﯼ ، کلمه هیچ کدام از موارد سابق الذکر نیست . یعنـﯽ نه ضمه ، فتحه و کسره مـﯽ گیرد که اعرابش ظاهرﯼ واصلـﯽ باشد، نه مثنـﯽ، جمع مذکرسالم و . . است که اعراب فرعـﯽ شامل حالش گردد، نه کلماتـﯽ مانند ضمیر، اسم اشاره و . . است که اعراب محلـﯽ داشته باشد . بلکه آخرآن به گونه اﯼ است که آن حرکات را درتقدیر دارد. به بیان دیگر باید حرکات ضمه ، فتحه و کسره را بپذیرد ، اما نمـﯽ تواند ! یعنـﯽ فرض مـﯽ کنیم که آن حرکت ها را داراست . در ترکیب به این صورت عنوان مـﯽ نماییم : تقدیراً مرفوع ، تقدیراً منصوب ، تقدیراً مجرور .

 کلماتـﯽ که شامل اعراب تقدیرﯼ مـﯽ گردند  : 

 1- اسم هاﯼ مقصور : در تمام حالات رفع و نصب و جر

   جاءت کبرﯼ . (کبرﯼ : فاعل و تقدیراً مرفوع)

  رأیتُ کبرﯼ . ( کبرﯼ : مفعول و تقدیراً منصوب)

     سلّمتُ علـﯽ کبرﯼ . (کبرﯼ : تقدیراً مجرور به حرف جر)

   2- اسم هاﯼ منقوص : فقط در دو حالت رفع و جر( یعنـﯽ ضمه و کسره نمـﯽ گیرد.)

   جاء القاضِی . (القاضِی : فاعل و تقدیراً مرفوع)

    سلّمتُ علـﯽ القاضِی . (القاضِی : تقدیراً مجروربه حرف جر)

3- اسم هاﯼ مضاف به یاء متکلم : در تمام حالات رفع و نصب و جر   

کتابی علـﯽ المنضدة . (کتاب : مبتدا و تقدیراً مرفوع)

وضعتُ قلمی علـﯽ کتابی .(قلم:مفعول و تقدیراً منصوب ؛ کتاب :تقدیراً مجروربه حرف جر)                          

4- فعل هاﯼ مضارع مختوم به الف (مقصوره) : فقط در حالت رفع و نصب

مانند : یَنهَـﯽ ، یَبقـَﯽ ، یَفنـَﯽ ، أنْ یَنهَـﯽ، لنْ یَبقـَﯽ، حتـﯽ یَفنـَﯽو.. 

 فعل هاﯼ مضارع مختوم به یاء و واو : فقط در حالت رفع 

مانند : یَهدِی ، یَشفِی ، یَروِی و . .

یَدعُو ،‌ یَشکُو ، یَرجُو و . .

** توجّه :

الف- اسم هاﯼ مقصورِ بـﯽ ال            با تنوین فتحه مـﯽ آیند ؛ که البته بازهم مقصورند واعرابشان تقدیرﯼ:

جاء فتـﯽً . (فتـﯽ : فاعل و تقدیراً مرفوع)

رأیتُ فتـﯽً . (فتـﯽ : مفعول و تقدیراً منصوب)

 سلّمتُ علـﯽ فتـﯽً . (فتـﯽ : تقدیراً مجرور به حرف جر) 

ب- اسم هاﯼ منقوص ِ بـﯽ ال            با تنوین کسره مـﯽ آیند (غیرازحالت نصب) ؛ که البته بازهم منقوصند

واعرابشان تقدیرﯼ :

 جاء قاض ٍ . (قاض ٍ : فاعل و تقدیراً‌ مرفوع)

سلّمتُ علـﯽ قاض ٍ . (قاض ٍ : تقدیراً مجرور به حرف جر)    

** توجّه : اسم هاﯼ مقصورومنقوص درحالت مثنـﯽ ، جمع سالم مذکر یا جمع سالم مؤنث (در حالت نصب) ، همچنان داراﯼ اعراب فرعـﯽ مـﯽ باشند . مثنـﯽ مانند : جاءَ الفـَتـَیان ِ (یا : فـَتـَیان ِ). جاء القاضِـیان ِ (یا : قاضِـیان ِ).

رأیتُ الفـَتـَیـَیْن ِ ( یا : فـَتـَیـَیْن ِ) . رأیتُ القاضِیَـیْن ِ ( یا : قاضِیَـیْن ِ).

سلّمتُ علـﯽ الفـَتـَیـَیْن ِ( یا : فـَتـَیـَیْن ِ) . سلّمتُ علـﯽ القاضِیَـیْن ِ ( یا : قاضِیَـیْن ِ).

جمع سالم مؤنث (در حالت نصب) مانند : رأیتُ الفتیات ِ (یا : فتیات ٍ) .   

  بنابراین قانون فوق الذکر تنها در صورتـﯽ صدق مـﯽ کند که این اسم ها مفرد یا جمع مکسر باشند . جمع مکسر مانند وصایا ، هدایا ، رعایا و . . که حالتـﯽ از مقصور را دارند و تـَهانی ، مَساعی ، مَبانی و . . که مانند منقوص مـﯽ باشند .  



تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده : حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


چاپ این صفحه