عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،دارای 19 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان از سال 1390 تا کنون-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: سه شنبه 31 شهریور 1394 05:52 ب.ظ

علامت هاﯼ فرعـﯽ اعراب

 اصلـﯽ : کلماتـﯽ که داراﯼ حرکت هاﯼ اصلـﯽ ضمه ، فتحه و کسره باشند ، اعرابشان اصلـﯽ است :

                        ذهب التلمیذ ُ. (یا : تلمیذ ٌ ؛ تلمیذ : فاعل و مرفوع)

 1- ظاهرﯼ        رأیت التلمیذ َ‌. (یا:تلمیذا ً ؛ تلمیذ : مفعول و منصوب)

                      سلّمتُ علـﯽ التلمیذ ِ.(یا:تلمیذ ٍ؛ تلمیذ : مجروربه حرف جر)

                     [اعراب "تلمیذ"درتمام این مثال ها ظاهرﯼ و اصلـﯽ است.]                                                                     

 فرعـﯽ : شامل این موارد مـﯽگردد :

                           الف- اسم هاﯼ مثنـﯽ

علامت هاﯼ اعراب      ب- اسم هاﯼ جمع سالم مذکر

                            ج- اسم هاﯼ جمع سالم مؤنث

                            د- اسماء خمسه

                           هـ- اسم هاﯼ غیرمنصرف

                          و- افعال خمسه 

                         2- محلـﯽ ( در سال اول خوانده ایم .) 

                        3- تقدیرﯼ ( در درس چهارم خواهیم خواند .)  
 
 

    ** تمام علامت هاﯼ اعراب غیر از اعراب محلـﯽ مخصوص اسم ها و فعل هاﯼ معرب است

  اعراب فرعـﯽ :

    اعراب فرعـﯽ به این معنـﯽ است که حالت هاﯼ مختلف مرفوع ، منصوب و مجرور به جاﯼ حرکت هاﯼ ضمه ،

فتحه و کسره با حرکت هاﯼ دیگر یا با حروف نمایش داده شوند .    
 

   مرفوع با الف : جاء التلمیذان ِ . (التلمیذان : فاعل ومرفوع با الف)  

                                                                                               

   الف- اسم هاﯼ مثنـﯽ                                                      

 رأیت التلمیذین ِ. (التلمیذین: مفعول و منصوب با یاء)

   منصوب و مجرور با یاء

سلّمتُ علـﯽ التلمیذین ِ.(التلمیذین: مجروربایاءبه حرف جر) 
 

مرفوع با واو : جاء المعلمونَ . (المعلمون:فاعل و مرفوع با واو)

                                                                                                                     

  ب- اسم هاﯼ جمع سالم مذکر

 رأیت المعلمینَ.(المعلمین: مفعول و منصوب با یاء)   

   منصوب و مجرور با یاء                                                                                                    

   سلّمتُ علـﯽ المعلمینَ.(المعلمین: مجروربا یاء به   حرف جر) 

  بقیه در ادامه مطلب

 ج- اسم هاﯼ جمع سالم مؤنث   فقط در حالت نصب   منصوب با کسره . ( یعنـﯽ به جاﯼ فتحه ، کسره مـﯽ گیرد .)

                                   رأیتُ التلمیذات ِ‌ .  التلمیذات : مفعول و منصوب با کسره


                          1- أب (پدر)

                          2- أخ (برادر)

د- اسماء خمسه      3- ذو (صاحب و دارنده)

                       4- حم (اقوام مذکرهمسر- از دو طرف)

                      5- فو (دهان)

                                                                         

   ** "حم" و "فو" فراتر از بحث ماست . 

   مرفوع با واو : جاء أبوحسین ٍ . (أبو : فاعل و مرفوع با واو)

   أخومریم عندالباب. (أخو : مبتدا ومرفوع با واو)                                                      

                                                                

   اعراب اسماء خمسه   : منصوب با الف : رأیتُ أباعلیٍّ . (أبا : مفعول ومنصوب با الف)

                                                                                                                                                                        مجرور با یاء : سلّمتُ علـﯽ ذی علم ٍ. (ذی : مجرور به حرف جر با یاء)   

 

   ** شرط هاﯼ فرعـﯽ بودن اعراب "أب" و " أخ" :  

     1- ال و تنوین نداشته باشند . زیرا در این صورت داراﯼ اعراب اصلـﯽ مـﯽ گردند .

     مانند : جاء الأب ُ یا أب ٌ. ( أب : فاعل و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)

     رأیتُ الأب َ یا أبا ً. ( أب : مفعول و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)

      سلّمتُ علـﯽ الأب ِ یا أب ٍ . (أب: مجروربه حرف جربه اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)

    2- مضاف باشند .

      مانند : ذهبَ أبوحُسین ٍ مَع أخیه إلـﯽ البُستان ِ و شاهَدَا هُناکَ رَجُلا ً ذاعَینَین ِکبیرَتَین ِ.

       أبو : فاعل و مرفوع با واو به اعراب ظاهرﯼ و فرعـﯽ

      أخی : مضاف إلیه و مجرور با یاء به اعراب ظاهرﯼ و فرعـﯽ

    ذا : صفتِ رجُل و منصوب با الف به اعراب ظاهرﯼ و فرعـﯽ 

  ** "ذو" همیشه مضاف است ، بنابراین هیچ شرطـﯽ در فرعـﯽ بودن اعراب آن نیست . 

  هـ- اسم هاﯼ غیرمنصرف2   فقط در حالت جر  مجرور با فتحه. ( یعنـﯽ به جاﯼ کسره ، فتحه مـﯽ گیرد .) 
 

علم مؤنث : فاطمة ، سُمیّة ، مکة و . .  

 علم غیرعربی : یوسف ، نیکلاس                                                 

صفت هاﯼ بر وزن أفعَل : أکبر ، أبیض و . .                                              

اسم هاﯼ غیرمنصرف                        

    جمع هاﯼ مکسر هم وزن و هم آهنگ "مَفاعِل" و "مَفاعیل" :  مساجد ، تمارین ، شواهد ، تصاویر و . .  

  اسم هاﯼ مختوم به همزه ﯼ زائد(شامل صفت نیز مـﯽ گردد.) : زهراء ، حمراء و . .

اسم هاﯼ مختوم به "ان" زائد (شامل صفت نیز مـﯽ گردد .) : رحمان ،عطشان و . .      

  ویژگـﯽ هاﯼ اسم هاﯼ غیرمنصرف 

هیچ گاه تنوین نمـﯽ پذیرند .  

 همیشه به جاﯼ کسره ، فتحه مـﯽ گیرند .    

**«یعنـﯽ : بـﯽ تنوین ، با فتحه»**

 

     ** توجّه : اسم هاﯼ غیر منصرف در صورتـﯽ که :

1- ال بگیرند

2- مضاف واقع گردند داراﯼ اعراب اصلـﯽ مـﯽ گردند . (اما تنوین نگرفتن هم چنان به قوت خود باقـﯽ است.)

     مانند : أحسنتُ إلـﯽ الأفضل ِ . أحسنتُ إلـﯽ أفضل ِ الناس . (أفضل:مجرور به حرف جر به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ)

                             یَکتبان ِ

                             تکتبان ِ

   و- افعال خمسه         یَکتبونَ

                             تکتبونَ

                             تکتبینَ 

                                                  

    یعنـﯽ پنج صیغه ﯼ زمان مضارع که با ضمیر فاعلـﯽ همراهند . اعراب این افعال به تفصیل در دو درس ششم و هفتم ذکر خواهد شد . اما به طور اجمال مـﯽ توان این نمودار را رسم کرد . 

                           مرفوع با ثبوت نون اعراب : یَکتبان ِ ،‌ تکتبان ِ ، یَکتبونَ ، تکتبونَ ، تکتبینَ 

 

اعراب افعال خمسه     منصوب با حذف نون اعراب : أن یکتبا، أن تکتبا، أن یکتبوا، أن تکتبوا، أن تکتبی

    

                            مجزوم با حذف نون اعراب : لم یکتبا ، لم تکتبا ، لم یکتبوا ، لم تکتبوا ، لم تکتبی 

  ** براﯼ اعراب فرعـﯽ مـﯽ توانیم چنین نمودارﯼ نیز رسم نمائیم :                                                  

                        اسم هاﯼ مثنـﯽ

 معرب به حروف     اسم هاﯼ جمع سالم مذکر

                          اسماء خمسه

                          افعال خمسه

                                 

اعراب فرعـﯽ    (معرب به حرکت)                                                       


 اسم هاﯼ جمع سالم مؤنث                                                                                 

 اسم هاﯼ غیرمنصرف 



تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده : حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


چاپ این صفحه