عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،دارای 19 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان از سال 1390 تا کنون-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: پنجشنبه 29 بهمن 1394 07:49 ب.ظ

منادی : اسم منصوبی است که بعد از حرف ندا می آید و توسُّط آن ، کسی یا چیزی مورد خطاب قرار می گیرد و به سه دسته : مفرد( علم -نکره مقصوده)،مُضاف،شبه مضاف(که در کتاب نیامده)  تقسیم می شود


الف ) منادی مُفرد ( عَلم ) : هنگامی است که بعد از حرف ندا ، یک اسم خاصّ مورد خطاب قرار گیرد و منادی واقع شود و از نظر اعراب مبنی بر ضمّ محلاً منصوب است
مانند :
یا اللهُ ! إغفِر لَنا ذُنوبَنا              یا مَریمُ هَل تَرجِعینَ الانَ ؟    
یا قدسُ ! سوفَ نُحرِّرُکَ            یا کمیلُ العِلمُ خَیرٌ منَ المالِ   
یا فاطِمهُ الزَّهراءُ إشفَعی لنا عِندَ اللهِ فی الآخِرهِ 

ب ) منادی نکره مَقصوده : در منادی نکره مقصوده بعد از حرف ندا ، اسم علم یا خاصّ نمی آید ولی شخص یا چیز مشخصی را مورد خطاب قرار می دهد و از نظر اعراب مبنی بر ضمّ محلاً منصوب است .
نکره مقصوده ، نکره ای است که مورد قصد و توجُّه گوینده است
مانند :                  
یا طالِبهُ ! اُکتُبی درسَکِ جَیِّداً 
یا رَجلُ خُذ بِیَدی        
یا مُومنونَ  ( مبنی بر واو)
 
)

ج-منادی مُضاف : اسم معرب و منصوبی بعد از حرف ندا می آید و منادی واقع می شود
مانند : یا ذا الجَلالِ و الاکرامِ ( منصوب با الف
یا مُسلِمی العالَمِ إتَّحِدوا أمامَ الظُّلمِ ( منصوب با ی
یا مُعلِّماتِ المدرَسهِ هَل تَعرِفنَ تِلمیذاتِکنَّ ( منصوب با کسره
یا ارحمَ الرّاحِمینَ              یا اُمِّی أنتِ حَیاتی ( تقدیراً منصوب

نکته1 : گاهی حرف ندا از اوَّل منادی حذف می شود . اگر جمله با مخاطب یا متکلّم آغاز شده باشد اسم اول جمله ، اصولا منادی است که حرف ندا از اول آن حذف شده است .
مانند :
إلهی ! هَب لی حُکماً و ألحِقنی بِالصّالِحینَ
رَبَّنا آتِنا فی الدُّنیا حَسَنهً 
قدسُ ! یا مَدینهَ الاحزانِ
مُحمدُ ! لِماذا لَم تَکتُب واجِبَتکَ
ربِّی أنا عبدُکَ الضَّعیفُ 

ولی اگر صیغه آن غائب باشد اسم اول جمله مُبتدا است .
مانند :
رَبِّی وَهَبَ لی نِعماً کثیرهً ( مبتدا )            فاطِمهُ تَذهبُ الی البَیتِ ( مبتدا)

نکته2 : منادی علم و نکره مقصوده چون مبنی است تنوین نمی گیرد پس « یا علیٌ » و « یا رجُلٌ » غلط است .

نکته3 : اگر منادی دارای « ال » باشد ، بین آن اسمِ ال دار و حرفِ ندا « یا » برای مذکّر کلمـه « أیُّها » و برای مـونث « أیَّتُها » می آید در این صورت فقط دو کلمه « أیُّ و أیَّهُ » منادی نکره مقصوده به حساب می آیند
اسم بعد از ایُّها و ایَّتُها اگر جامد باشد عطف بیان و اگر مشتق باشد صفت است و از نظر اعراب هر دو مرفوع می باشند(تابع اعراب منادی) و حرف « ها » نیز حرف تنبیه نامیده می شود

مانند :
یا أیُّها النّاسُُ إتَّقوا اللهَ             یا أیَّتُها النَّفسُ المُطمئنهُ إرجِعی الی ربِّکِ
یا ایُّـها المُسلِمونَ إتَّحِدوا 

نکته4 : کلمه « الله » هرچند دارای الف و لام می باشد ولی قبل از آن أیُّها نمی آید امّا گاهی حرف « یا » از آن حذف می شود و به جای آن در آخِر میم مُشدَّد می آید
مانند :
یا اللهُ = اللهُمَّ

نکته5 : هرگاه منادی مضاف به « ی » متکلّم باشد گاهی « ی » از آخِر آن حذف می شود و حرف آخر منادی کسره می گیرد
مانند :
یا ربِّ ارحَم ضَعفَ بَدنی       یا أولادِ ! انتُم مُتَّحدونَ ( منادی مضاف تقدیراً منصوب
و گاهی هر دو « حرف یا و ضمیر ی » از منادی حذف می شوند
مانند :
ربِّ اشرَح لی صَدری و یَسِّر لی أمری ( منادی مضاف تقدیراً منصوب

نکته6 : منادی علاوه بر سه دسته فوق که به شرح آن پرداخته شد ، به منادی نکره غیر مقصوده ( یا رَجلاً ) و منادی شبه مُضاف ( یا وَجیهاً عِندَ اللهِ ) نیز تقسیم می شود

نکته7 : گاهی منادی « یا أبی و یا اُمّی » به صورت « یا أبَتِ و یا اُمّاهُ » به کار می رود که از نوع منادی مضاف تقدیراً منصوب به شمار می رود .



تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده : حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


چاپ این صفحه