تبلیغات
عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی دبیرستان و نکات کنکوری

عربی جامع دبیرستان

درباره من
دبیر عربی دبیرستان ،مدرس ضمن خدمت همکاران، 20 سال سابقه تدریس عربی دبیرستان و کلاسهای کنکور-سرگروه عربی دبیرستان ازمهر1390 تا مهرماه96-تلمّذ در محضر بزرگترین اساتید ادبیات عرب ایران:دکتر حسن وحید -دکتر نادر نظام طهرانی-دکتر سید خلیل باستان -دکتر عدنان طهماسبی-دکتر عناد (عراقی)-دکتر مصطفوی و...
برگه ها
جستجو در وبلاگ
نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: یکشنبه 3 اسفند 1393 10:55 ب.ظ
 

و


برای شما عزیزان کنکوری(کلیه رشته ها)

جهت خرید کتاب روی تصویر کلیک کنید

عربی جامع   عربی -جمع بندی


مطلب خود را
در قسمت جستجو در وبلاگ
نوشته ومبحث کامل آن را بیابید.



من دیده ام كه درجه سعادت اشخاص بستگی به اراده و میل خود آنها دارد. 

هر کس مرتکب اشتباهی نشده، اکتشافی هم نکرده است. 

نیش های چند مگس هرگز اسب چابك را از تاختن باز نمی دارد.

آنهایی كه در زبان بازی مهارت به خرج می دهند، بیشتر، نیت پلید را در قلب خود می پرورانند.

من برای شادمانی به دنیا نیامده ام، آمده ام تا كارهای بزرگ انجام بدهم.

لیست تمامی مطالب وبلاگ در 5 صفحه
صفحه1
صفحه2
صفحه3
صفحه4
صفحه5


نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: پنجشنبه 30 فروردین 1397 03:55 ب.ظ

فعل ناقصه :(قواعد درس هفتم عربی یازدهم )

فعل ناقصه فعلی است که وقتی بر سر مبتدا و خبر می آید، مبتدا را به عنوان اسم خود قرار داده و خبر را به عنوان خبر خود قرار می دهد، مثل:     الکتابُ مفیدٌ    ........   کان الکتابُ مفیداً

 

فعل هایی هستند که مثل «کان» عمل می کنند و «اخوات کان» نامیده می شوند:

أصبح / صارَ / لیس/ أضحی / ظلََّ / باتَ / اَمسی / مازال / مابرح / ما انفکَّ / مافتیءَ / مادامَ

أفعال تامة التصرف (فعلهای ناقصه که : ماضی ، مضارع و امر دارند)

كان: یكون - كن (اتصاف الاسم بالخبر فی الزمن الماضی أو فی الحال والاستقبال)

أصبح: یصبح - أصبِح (إفادة حدوث الخبر فی وقت الصباح)

أضحى: یضحی - أضحِ (إفادة حدوث الخبر فی وقت الضحى)

أمسى: یمسی - أمسِ (إفادة حدوث الخبر فی وقت المساء)

بات: یبیت - بِت (إفادة حدوث الخبر فی وقت اللیل)

ظل: یظل - ظل (إفادة حدوث الخبر فی وقت النهار)

صار: یصیر - صر (للتحول)

وتفید هذه الأفعال الحدث بوقت مخصص كالصباح أو المساء.

أفعال ناقصة التصرف (فعل های ناقصه ای که فقط ماضی و مضارع دارند)

ما برح: لا یبرح (للاستمرار)

ما انفك: لا ینفك (للاستمرار)

ما زال: لا یزال (للاستمرار)

مافتئ : لا یفتأ (للاستمرار)

أفعال جامدة (فعلهای ناقصه ای که فقط  بصورت فعل ماضی هستند)

ما دام (للظرفیة بمعنى مدة دوام)

لیس (للنفی)

شما در درس هفتم فقط با  4 فعل ناقصه« کان(یکون) / أصبح (یُصبحُ)/ صارَ (یصیر) / لیس» آشنا خواهید شد.

افعال ناقصه تنها به ابتدای  جملات اسمیه می آیند.

اعراب جمله اسمیه  بعد از ورود افعال ناقصه :

وقتی فعل ناقصه بر سر مبتدا و خبر آمد، مبتدا را مرفوع و« خبر را منصوب می کند.»

- کان سعیـهُم مشکوراً  (سورۀ اسراء / آیۀ 19) مشکورا = خبر منصوب با تنوین ....ً

- و ما کان أکثرهُم مؤمنین (سورۀ شعراء / آیۀ 67) مؤمنین =خبرکان منصوب با «ی»(در جمع مذکر سالم)

 نشانه های نصب = _َ_____ً__(در اسم مفرد و جمع مکسر)  ی : در مثنی و جمع مذکر سالم /  کسره  ِ     ٍ : در اسم جمع مونث سالم

نکته: هر گاه فعل ناقصه بخواهد بر سر ضمیر منفصل ظاهر شود باید فعل متناسب با صیغۀ آن ضمیر آورده شود. مثال:

أنتم مؤمنون    :    کنتم مؤمنین

انواع خبر افعال ناقصه:

1. مفرد: صار التلمیذُ ناحجاً

2. جمله: کان التلمیذُ یجتهد فی درسه

3. شبه جمله(جار و مجرور ،ظرف): مازال التلمیذُ فی البیت

معانی افعال ناقصه : کان(یکون) : چند معنا دارد : 1- بود  : كــــــــــانَ   اَلـــــَّرجــــــلُ  حَـــــلیــــــماً   مرد، بردبار بود   

2 :است : کان الـلّــهَ  غَـفـوراً   خداوند ،بسیار آمرزنده است

3- کان +فعل مضارع = معادل ماضی استمراری فارسی ترجمه میشود: کان الطلّاب یکتبون : دانشجویان می نوشتند.

4: کان +(قد+)+فعل ماضی = معادل ماضی بعید فارسی ترجمه میشود   کان الطلّابُ کتبوا : دانشجویان ، نوشته بودند

5: کان + لــِ یا عندَ  = داشت   کان لرجلٍ غلامٌ : مردی ، نوکری داشت. کان عنده قلم : او قلمی داشت.

أصبح (یُصبحُ)/ صارَ  : به معنای «شد، میشود»  :صار الطلّاب ناجحین : دانشجویان، موفق شدند.

اصبح الکاذبون نادمین : دروغگویان، پشیمان شدند.  اصبحت المومناتُ ناجحاتٍ : زنان مومن،موفق شدند.

لیس : نیست   =  لََیْسَ عَلَیْكَ هُدَاهُمْ (سوره بقرة 272) : هدایت آنها برعهده تو نیست.

 

نكته‌ی مهم 1 : افعال ناقصه از جهت جنس و عدد با اسم خود مطابقت می‌كنند . ( مانند مبتدا و خبر )        

                  مذكر                                         مونث

            صارَ علیٌ مؤمناً .                       صارَتْ فاطمةُ مَوْمِنَةً.

           لَیسَ تلمیذُ كاذباً.                                لَیسَتْ تلمیذةُ كاذبةً .

       یكوُنُ التِّلمیذانِ ناجِحَینِ .                       تَكوُنُ التِّلمیذَتانِ ناجِحَتَنْنِ .

        یكُوُنَ التَّلامیذُ ناجِحینَ .                        تَكُونُ التِّلمیذاتُ ناجحاتٍ .

نکته مهم 2 : افعال ناقصه را با توجه به مابعد خود( اسم و خبرشان) ترجمه کنید. یعنی اگر اسم افعال ناقصه ، جمع یا مثنی بود، فعل ناقصه باید بصورت جمع ترجمه شود . و اگر اسم فعل ناقصه«کان» الله یا آخرة( جهان آخرت) باشد( یعنی درمورد آینده باشد) باید «است » ترجمه شود .    کان ثوابُ الآخرة أبقی : پاداش آخرت، پایدارتر است .     ومن الله توفیق



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: سه شنبه 21 فروردین 1397 07:18 ب.ظ

عربی یازدهم ( درس 6)

فعل مضارع مجزوم: مضارع مجزوم با اضافه کردن یکی از حروف جازمه(لَمْ-لما-لانهی- لـِ امر غایب) به اول  یک فعل مضارع مرفوع ساخته می شود.

لَم ، لَمّا ، لـِ امر غایب ، لای نهی.

نكته 1:«لَم،لمّا» معنی فعل مضارع را تبدیل به ماضی می كنند.

2: «لَمْ»معنی فعل مضارع را به ماضی منفی یا ماضی نقلی منفی تبدیل می كند.(هنگام ترجمه دقت کنید)

لَم یَكتُبْ  = ننوشت، ننوشته است        لم تكتبْ

لم یكتبا (حذف ن) لم تكتبا(حذف ن) لم أكتبْ

لم یكتبوا(حذف ن) لم تكتبوا(حذف ن)

لم تكتبْ        لم تكتبی(حذف ن) = ننوشتی

لم تكتبا(حذف ن) لم تكتبا(حذف ن) لم نكتبْ

لم یكتبنَ   لم تكتبن(بدون تغییر چون جمع مونث است)

3: «لمّا» به معنی(( هنوز نه ))مضارع را به ماضی نقلی منفی تبدیل می كند .(لَمّا یَفْهَمْ __هنوز نفهمیده است)

4-«ل امر غایب »معمولا  به ابتدای  شش صیغه غایب و 2 صیغه متکلم وارد میشود و فعل مضارع را مجزوم میکند.  لِیَکتُبْ = باید بنویسد

 لـِ امر غایب ، پس از حرف «ف  ، و » ساکن میشود : فَلیَعبدوا

* جزم : در فعل هایی كه به ضمه ختم میشوند ،ضمه به ساكن تبدیل می شود.

*فعل هایی كه به «ن» ختم میشوند ، «ن» آنها حذف میشود(  بنابراین «ن »مثنی و جمع و مفرد مونث مخاطب ، در حالت جزم حذف میشود. لِیَکتُبا  - لِیَکتُبوا  ...

*باید توجه كرد كه « جمعهای مونث : یفعلنَ ، و   تفعلنَ » بدون تغببر باقی میماند و ن  آنها حذف نمیشود. لِیَکتُبْنَ – لِتَکتُبْنَ

نکته : سال گذشته در کتاب عربی دهم با «ل: حرف جر» آشنا شدید باید بدانید که  بعد از «ل :حرف جر» اسم می آید( الحمد للهِ)   و بعد از ل جازمه یا ناصبه ،فعل مضارع می آید.لِاُدافع - لیفتح

تفاوت «لام» ناصبه با «لام» امر:

1.  «لـ» ناصبه، عامل نصب فعل مضارع و «لـ» امر، عامل جزم فعل مضارع است.

 2. «لـ» امر در آغاز جمله می‌آید و مستقل است ولی «لـ» ناصبه معمولاً (نه همیشه) در وسط جمله و به‌دنبال جمله‌ی دیگری می‌آید و از نظر معنایی با ما قبل خود ارتباط دارد.

3. «لـ» امر تنها بر سر افعال غایب و متکلم می‌آید ولی «لـ» ناصبه هم بر سر افعال غایب و متکلم و هم بر سر افعال مخاطب می‌آید.

پس اگر «لـ» بر سر یکی از صیغه‌‌های مخاطب آمده باشد، مطمئن خواهیم بود که ناصبه است، اما اگر بر سر صیغه‌های متکلم و یا غایب آمده باشد می‌تواند ناصبه یا جازمه (لام امر) باشد، که در این حالت برای تشخیص نوع «لـ» باید بیش‌تر بررسی کنیم.

مثال‌هایی برای «لـ» ناصبه و «لـ» امر:

«لیکتبِ الطّالب تکالیفه»: دانش‌آموز باید تکالیف خود را بنویسد. (لام از نوع امر است که به‌صورت «باید» ترجمه می‌شود و کسره‌ی انتهای فعل نیز عارضی و برای رفع التقای ساکنین و راحت خوانده شدن است.)

«لیدافعوا المقاتلین من وطنهم الإسلامیّ»: رزمندگان باید از میهن اسلامی خود دفاع کنند. (لام از نوع امر است و چون این حرف، جازمه است لذا فعل مضارع با حذف نون اعراب مجزوم شده است.)

«ذهبتُ إلی المکتبة لاُطالعَ دروسی»: به کتب‌خانه رفتم تا درس‌هایم را مطالعه کنم. (لام در این‌جا از نوع ناصبه است و با اعراب ظاهری اصلی فتحه، فعل مضارع را منصوب نموده است.)

«یطلب صاحب المزرعة من جیرانه لیساعدوه فی جمع المحاصیل»: صاحب مزرعه از همسایگان خود می‌خواهد تا او را در جمع کردن محصول‌ها یاری کنند. (لام در این‌جا نصب‌دهنده‌ی فعل مضارع است که فعل مضارع را با  حذف نون اعراب، منصوب نموده است.)

 نكته مهم: توجه داشته باشید که «لـ» ناصبه همیشه در وسط جمله و به دنبال فعل دیگری نمی‌آید؛ اما امکان دارد اجزای جمله جابجا شود و  جمله، «لـ» ناصبه در اول کلام بیاید که باید، از معنا کمک گرفت.

مثال: لأنجحَ فی الامتحانات لاُطالع جیّداً!

در عبارت فوق، «لـ» اول از حروف ناصبه و «لـ» دوم از حروف جازمه است؛ به ترجمه این عبارت دقت کنید: «برای اینکه در امتحانات موفق بشوم، باید خوب درس بخوانم)

5: لای نهی: معمولا به صیغه های مخاطب وارد میشود . لا تذهبْ = نرو

اگر لا نهی به صیغه های غایب وارد شود اینگونه ترجمه میشود : نباید + مضارع التزامی

لا یغتبْ : نباید غیبت بکند



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: چهارشنبه 9 اسفند 1396 03:44 ب.ظ
فعل ماضی و فعل مضارع عربی


نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: جمعه 27 بهمن 1396 08:00 ق.ظ

قبلا گفتیم : ارکان جمله فعلیه عبارت است از : فعل + فاعل+(مفعول)


فعل :  بصورت ماضی ،مضارع ، امر ، نهی و... می آید که هر جمله ای به تناسب  زمان، با فعل مخصوص خود شروع میشود، که در متوسطه اول با انواع فعل  آشنا شدیم.

فاعل همان انجام دهنده كار است.

«فاعل  در عربی حتماً باید بعد از فعل بیاید»

 اعراب  فاعل : مرفوع است یعنی(–ُ یا  -ٌ )  دارد البته در صورتی که فاعل ، اسم مفرد یا جمع مکسر یا جمع مونث باشد.

 

إسْتَلَمَ الطّالبُ رسالةً - إسْتَلَمَتْ الطّالبة ُ رسالةً -إسْتَلَمَ الطّلّابُ رسالةً-

                     فاعل مرفوع                                                        فاعل مرفوع                                             فاعل مرفوع

إسْتَلَمَتْ الطّالباتُ رسالةً (فاعل مرفوع) 

         فاعل مرفوع

نکته مهم : اگر فاعل ، اسم مثنی یا جمع مذکر سالم باشند چه اعرابی میگیرد؟

 پاسخ : اگر فاعل ، اسم مثنی باشند: در حالت مرفوعی، «انِ» می گیرند  که علمای عرب (به دلایلی که بعدا ذکر خواهد شد) فقط «ا» را علامت مرفوع در اسم مثنی می دانند.

 إسْتَلَمَ الطّالبان ِ رسالةً (مثنی مذکر)

            فاعل مرفوع با «ا»

- إسْتَلَمَتْ الطّالبتان ِ رسالةً(مثنی مونث) فاعل مرفوع با «ا»

                           فاعل مرفوع با «ا»

اگر فاعل ، اسم جمع مذکر سالم  باشد، «ونَ» می گیرند که علمای عرب (به دلایلی که بعدا ذکر خواهد شد) فقط «و» را علامت مرفوع در اسم جمع مذکر سالم می دانند.

 إسْتَلَمَ الطّالبونَ رسالةً (جمع مذکرسالم)

          فاعل مرفوع با «و»

ذَهَبَ الغَوّاصونَ إلی أعْماقِ المُحیطِ   (فاعل مرفوع با «و»)

         فاعل مرفوع با «و»

اعراب مفعول : منصوب است یعنی روی آخرین حرفِ كلمه (_َ یا _ً) قرار دارد. البته در صورتی که مفعول ، اسم مفرد یا جمع مکسر باشد. مثال:

 وَجَدَ الوَلَدُ مفتاحاً.            وَجَدَ الوَلَدُ المفاتیحَ

           مفعول منصوب                  مفعول منصوب

نکته :اسم، یا ال می گیرد یا تنوین بنابراین یک اسم نمیتواند همزمان ال و تنوین بگیرد.

نکته مهم : اگر مفعول ، اسم مثنی یا جمع مذکر سالم باشند چه اعرابی میگیرد؟

 پاسخ : اگر مفعول ، اسم مثنی باشند: در حالت منصوبی، «یْنِ» می گیرند  که علمای عرب (به دلایلی که بعدا ذکر خواهد شد) فقط «یْ» را علامت منصوب(نصب) در اسم مثنی می دانند.

کَتَبَ عَلیٌّ تَمْرینَیْن ِ ( علی ، دو تمرین را نوشت)

                 مفعول،منصوب با «ی»

 

اگر مفعول ، اسم جمع مذکر سالم  باشد، «ینَ» می گیرند که علمای عرب (به دلایلی که بعدا ذکر خواهد شد) فقط «ی» را علامت منصوب در اسم جمع مذکر سالم می دانند.

وَعَدَ اللهُ المومنینَ بالْجَنّةِ ( خداوند، مومنان را به بهشت، وعده داد)

          مفعول،منصوب با «ی»

نکته بسیار مهم : اگر اسم جمع مونث سالم، مفعول باشد چه اعرابی می گیرد ؟

پاسخ مهم : اسم جمع مونث سالم ،وقتی مفعول می شود ،کسره میگیرد (–ِ- یا --ٍ)

وَعَدَ اللهُ المومناتِ بالْجَنّةِ ( خداوند، مومنان(زن) را به بهشت، وعده داد)

          مفعول،منصوب با کسره



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: پنجشنبه 19 بهمن 1396 11:45 ق.ظ

همانگونه که قبلا گفتیم :

جملات در زبان عربی به دو صورت به کار می روند:

اسمیه و فعلیه

جمله اسمیه  : مبتدا + خبر ( لسانُ القط سلاحٌ طبیّ دائم )

فعلیه = فعل + فاعل + مفعول ( یستعمل الاطبّاءُ الاعشابَ الطبیة لعلاج بعض الامراض )

حال ببینیم اعراب(حرکت حرف آخر) هر کدام از ارکان جملات اسمیه و فعلیه چیست؟

اعراب مبتدا و خبر در جمله اسمیه :

مبتدا:اسمی است که در ابتدای جمله اسمیه قرار می گیرد و از نظر اعراب مرفوع _ُ_ٌ می باشد.

خبر : کلمه و یا کلماتی است که در باره مبتدا ، خبرمیدهد و معنی آن را کامل می کند واز نظر اعراب ،مانند مبتدا مرفوع_ُ_ٌ است.

 نتیجه : اعراب مبتدا و خبر در جمله اسمیه مرفوع _ُ_ٌ می باشد

در صورتی که مبتدا و خبر ، اسم مفرد یا جمع مکسر یا جمع مونث سالم با شند _ُ_ٌ دارند

الطالبُ مجتهدٌ .          الطالبة ُ    مجتهدة ٌ ./             الطالباتُ مجتهداتٌ 

  ↓            ↓                    ↓            ↓                        ↓            ↓              

مبتدا و مرفوع    خبر و مرفوع          مبتدا و مرفوع    خبر و مرفوع               مبتدا و مرفوع    خبر و مرفوع      

                   

     الطلّابُ مجتهد ونَ.        

        ↓            ↓              

 مبتدا و مرفوع       خبر و مرفوع ؟

 

نکته مهم : اگر مبتدا یا خبر ، اسم مثنی یا جمع مذکر سالم باشند چه اعرابی میگیرند؟

 پاسخ : اگر مبتدا یا خبر ، اسم مثنی باشند: در حالت مرفوعی، «انِ» می گیرند  که علمای عرب (به دلایلی که بعدا ذکر خواهد شد) فقط «ا» را علامت مرفوع در اسم مثنی می دانند.

و اگر مبتدا یا خبر ، اسم جمع مذکر سالم  باشند: در حالت مرفوعی، «ونَ» می گیرند که علمای عرب (به دلایلی که بعدا ذکر خواهد شد) فقط «و» را علامت مرفوع در اسم جمع مذکر سالم می دانند.

حال به مثالهای ذیل توجه کنید

الطالبانِ    مجتهدانِ  ( اسم مثنی) / الطالبونَ   مجتهدونَ . ( اسم جمع مذکر سالم،مرفوع با «و»)

  ↓            ↓                                   ↓            ↓

مبتدا و مرفوع با«ا»    خبر و مرفوع با«ا»              مبتدا و مرفوع با«و»    خبر و مرفوع با«و»     

الطالبتان ِ         مجتهدتان ِ. ( اسم مثنای مونث مرفوع با «ا»)

  ↓                             ↓            

مبتدا و مرفوع با «ا»    خبر و مرفوع با«ا»    

 اکنون باید متوجه شده باشید که چرا  جمله « الفلّاحونَ  نشیطونَ» به اینصورت آمده است.

 الفلاحُ نشیطٌ  (مفرد)     الفلاحان ِ  نشیطان ِ (مثنی)       الفلاحونَ  نشیطونَ (جمع مذکر سالم)



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: چهارشنبه 11 بهمن 1396 08:58 ب.ظ

    نكته ی مهم1:  جمله ی فعلیه : جمله ای است كه غالباً با « فعل » شروع می شود (فعل ماضی ، فعل مضارع ، فعل امر . . . ) و هر فعلی نیاز مند به « فاعل » است ، جملات زیر همگی فعلیه هستند زیرا هر كدام با یك فعل شروع شده اند.

1)أنـْزَلَ اللهُ الْمَطَرَ فَأَحْیا بِهِ الأرضَ . (جمله ی فعلیه ، چون با فعل ماضی شروع شده است .)

2)یُسَبِّحُ لِلّهِ ما فی السَّموات و ما فی الأرض . (جمله ی فعلیه ، چون با فعل مضارع شروع است .)

3)اِصْبِرُوا إنَّ اللهَ مَعَ الصّابرین . ( جمله ی فعلیه، چون با فعل امر شروع شده است . )

   نكته ی مهم2 :  هر فعلی ، فاعلی دارد که فاعل همیشه بعد از فعل می آید.

راه های تشخیص فاعل           

 1) تشخیص از طریق معنی : مطمئن ترین راه برای یافتن فاعل در جمله ، ترجمه ی عبارت و درك مفهوم جمله است و می دانیم كه فاعل در جمله ، انجام دهنده ی كار است و با استفاده از سوال ( چه كسی ؟  ) می توانیم فاعل جمله را تشخیص دهیم .

2) تشخیص از طریق علامت: « فاعل » علامتی دارد كه با دیدن آن به « فاعل » بودن كلمه پی می بریم. علامت فاعل « رفع ــُـ    انِ در اسم مثنی   - ونَ در اسم جمع مذکر سالم »  است . یعنی   كلُّ  فاعلٍ  مرفوعٌ   


 نكته ی مهم 3  : فاعل در جملات عربی پس از فعل می آید ؛  یعنی :  فعل +  فاعل  +  . . .

 جَــلَــسَ  الــتِّلمیذُ  عَلَــی الْكُرسِّی .                     جاءَ        علیٌّ    .

     فعل        فاعل و مرفوع                                                                  فعل            فاعل و مرفوع

نكته ی مهم4 : فاعل در جملات عربی بعد از فعل و به سه صورت می آید :

1-  اسم ظاهر :     خَلـَقَ    الـلهُ  الـسَّموات  و الأرضَ  بـالْحَقِّ   .

                                               فاعل و اسم ظاهر

2-  ضمیر بارز (  آشكار )  :  اِصْبِرُوا إنَّ اللهَ مَعَ الصّابرین .

                                       فاعل ضمیر بارز « واو »

3- ضمیر مستتر ( پوشیده ) :  الغوّاصُُ ذَهَبَ إلی أعماقِ المحیطِ .

                             ( فاعل این عبارت ضمیر مستتر « هو » در فعل «ذَهَبَ » است . )   

نكته ی مهم5 : برخی از صیغه های فعل های ، ماضی ، مضارع  و امر دارای ضمیر بارز ( فاعل بارز ) و برخی دیگر از صیغه ها دارای ضمیر مستتر ( فاعل مستتر ) هستند .

توجه  كنید  :

1) در فعل ماضی : تمام ضمایری كه در آخر فعل ماضی می آیند (12 ضمیر ) ضمیر بارز ( آشكارا ) نامیده می شوند و همه ی آن ها « فاعل » برای فعل خود هستند . (در صیغه های مفرد مذكر و مفرد مؤنث غایب ، فاعل ضمیر مستتر است ، در مفرد مذكر « هُوَ » و در مفرد مؤنث « هِیَ » مستتر است )

2) در فعل مضارع : ضمایر ( ـا ( نِ ) ، و ( نَ ) ، ـْنَ ، یـ ( نُ ) در پایان 9 صیغه ی فعل مضارع بارز ( آشكار ) هستند و در پنج صیغه ی بقیه ( مفرد مذكر غایب ، مفرد مؤنث غایب ، مفرد مذكر مخاطب ، متكلم وحده و متكلم مع الغیر) ضمایر ( هُوَ ، هِیَ ، أنْتَ ، أنا  ، نَحْنُ  ) فاعل ، مستتر هستند.

3) در فعل امر :  ضمایر ( ـا ، ـوا ، یـ  ،  ـْنَ ) در پایان فعل امر مخاطب ( حاضر ) ، بارز ( آشكار ) هستند و فقط ضمیر ( أنْتَ ) در صیغه ی « مفرد مذكر » مستتر است .

نكته ی مهم 6 : در زبان عربی فعل از لحاظ « مذكر و مؤنث » بودن تابع فاعل خود می باشد ؛ مانند:

● یَدْخُلُ الْمُعَلِّمُ الصَّفَ . ( مذكر )                         ● تَدْخُلُ الْمُعَلِّمةُ الصَّفَ . ( مؤنث )

     فعل      فاعل                                                                                           فعل       فاعل

 نتیجه  :  مطابقت میان فعل و فاعل از نكات بسیار مهم است.

نكته ی مهم7 : كاربرد « فاعل » در زبان عربی همراه صیغه های غایب با صیغه های دیگر تفاوت می كند . در صیغه های غایب ، هر گاه فاعل به صورت اسم ظاهر بیاید ، فعل در آغاز جمله به صورت مفرد می آید .  به مثالهای زیر توجه كنید تا موضوع را بهتر بفهمید ؛

صیغه های غایب :

مذكّر

مؤنّث

مفرد

مثنی

جمع

نَجَحَ    الْمُعَلِّمُ

نَجَح    الْمُعَلِّمانِ

نَجَحَ    الْمُعَلِّمُونَ

مفرد

مثنی

جمع

نَجَحَتْ   الْمُعَلِّمةُ

نَجَحَتْ   الْمُعَلِّمتانِ

نَجَحَتْ  الْمُعَلِّماتُ




نكته ی مهم8 : هرگاه فاعل به صورت « اسم ظاهر » نیامده باشد ، فعل همراه ضمیری می آید كه

 همان ضمیر ، « فاعل » است وبه آن ضمیر بارز می گویند . به مثالهای زیر توجه كنید تا به موضوع پی ببرید.

ألْمؤمِنُ نَجَحَ      فاعل ضمیرمستتر« هو »     ألْمؤمِنةُ نَجَحَتْ          فاعل ضمیرمستتر« هی »                              

ألْمؤمِنانِ نَجَحا          فاعل ضمیر بارز« ـا »         ألْمؤمِنَتانِ نَجَحَتا        فاعل ضمیربارز « ـا »

ألْمؤمِنُونَ نَجَحُوا       فاعل ضمیر بارز« واو »        ألْمؤمِناتُ نَجَحْنَ        فاعل ضمیربارز« ـْنَ »         

تذكر : توجه كنید كه كلمه« الْمؤمِن » در آغاز تمام جمله ها « فاعل » نیست بلكه « مبتدا » است .

نكته ی 6 : در صیغه های « مخاطب و متكلّم » همانند تمامی زبان ها ، فاعل به صورت « ضمیر» می آید؛ ولی به صورتمستتر ( مخفی )  مانند  :

أجْلِسُ (  أنا  ) ــ  تَجْلِسُون  ( و  )  ــ  تَجْلِسینَ  ( یـ  ) ــ نَشْكُرُ   ( نَحْنُ  )

              مستتر                              بارز                                بارز                          مستتر   

نکات      


- در صیغه های «  اُكْتُبْ  » ، «  اَكْتُبُ  » ، «  نَكْتُبُ  » فاعل را مشخص كنید .

ضمایر مستتر « أنْتَ » ، « أنا » و «  نَحْنُ » فاعل فعل های مذكور هستند . فاعل در این سه صیغه حتماً باید مستتر باشد . (واجب الْاستتاراست .)

- در فعل های فوق آیا فاعل می تواند ظاهر شود ؟

   خیر ، همان طور كه گفتیم ، فاعل در این سه صیغه ( سه فعل ) همیشه مستتر و ظاهر نمی شود و محلاً مرفوع است .

مفعولٌ به و جار و مجرور

الف) مفعولٌ به : مفعولٌ به =   كلمه ای است كه كار بر روی آن واقع می شود و مفعولٌ به همیشه منصوب است و علامت نصب آن غالباً ( ــً‌‌ــَـ     - ینِ در اسم مثنی  - ینَ در اسم جمع مذکر سالم ) است ، مانند :

یَـــدْخُـــلُ   الْمـــؤمــــنُ     الْــــجَــنَّةَ     ‌‌ـــ  كَــــتــــَبَ    الـــطّـــالبُ      رســالـــةً   .

      فعل             فاعل و مرفوع     مفعول به و منصوب             فعل              فاعل و مرفوع     مفعول به و منصوب

نكته ی1: در جمله های فعلیه ( جمله هایی كه با فعل شروع می شوند ) معمولاً سه ركن اصلی و اساسی دارند كه عبارتند از : فـعل   +    فـاعل    +   مـفعولٌ بـه  . . .

 مانند  :                     یَضْرِبُ     الــلّـــهُ     الــأمـثالَ    .                    

                                 فعل              فاعل               مفعولٌ به

■ انواع فعل از نظر داشتن یا نداشتن « مفعولٌ به »   :

1) فعل لازم : به فعل هایی كه معنای آن ها با فاعل كامل می شود و نیاز به مفعولٌ به ،  ندارند ، « فعل لازم » گفته می شود ؛ مثل : جَلَسَ سعیدٌ  .      سعید نسشت .

 نكته ی2 : اگر فعل جمله ، با سوال  چه كسی را ؟ و چه چیزی را ؟ معنی ندهد ، فعل لازم  است و گرنه متعدی می باشد .                                                                                                                                                                            

2) فعل متعددی  :  به فعل هایی كه علاوه بر فاعل ، به مفعولٌ به ، هم نیاز داشته باشد « فعل متعدی » می گوییم ؛ مانند  :

          أكَلَ     الثَّعْلَبُ       قَـــلْبَ       الْــحِمارِ .

              فعل            فاعل           مفعولٌ به

 نتیجه : « مفعولٌ به » كلمه ای است كه كار فاعل بر روی آن واقع می شود.

مفعولٌ به فقط در جملاتی می آید كه فعل آن ها « متعدی » است.

نكته ی 3 : در زبان فارسی هم  ، برخی از فعل ها لازمند ( نیاز به مفعول ندارند ) و برخی از فعل ها متعدی اند ( نیاز به مفعول دارند ) .

فعل های لازم        ==       آمد  ،  نشست  ،  رفت  ،  اعتماد كرد  ،  آشكار شد  و . . .

فعل های متعدی    ==       گرفت  ،  خورد  ،  دید  ،  زد  ،  فهمید  ،  نوشت  و . . .

راه های تشخیص مفعولٌ به

 تشخیص از راه معنا  :  با ترجمه ی یك عبارت ، معلوم می شودكه مفعولٌ به دارد یا نه ، مفعولٌ به ، معمولاً با حرف نشانه ی « را » در فارسی همراه است و در عربی دارای علامت مخصوصی است .

2- تشخیص از راه علامت : در زبان عربی « مفعولٌ به » دارای علامتی است كه به وسیله ی آن علامت ، می توان  مفعولٌ به  را تشخیص داد . 

 علامت « مفعولٌ به » معمولاً عبارت است ( ــَــًـ ) یعنی مفعولٌ به پیوسته منصوب است.« كُلٌّ مفعولٍ منصوبٌ .»

نكته ی 4 : در زبان فارسی برای پیدا كردن مفعول از «چه كسی را » و «چه چیز را» استفاده می كنیم ، همین امر در عربی نیز می تواند راهنمای ما برای جست و جو «  مفعولٌ به » باشد .

1-  اُطْلُبْ  الْعِلْمَ و لا تَكْسَلْ  .  علم را بجوی و تنبلی نكن . ( چه چیز را باید جست ؟   علم را ، پس«  علم » مفعول و  منصوب  است . )

2-  شاهَدَ سلمانُ فاطمةَ ( س ) سلمان فاطمه را دید . ( چه كسی را دید ؟  فاطمه (س) را ، پس « فاطمه » مفعول منصوب است .

نكته ی 5 : ضمایر « منفصل منصوب » : ضمایر منفصل منصوب معمولاً در ابتدای جمله  می آیند و « مفعولٌ به » می باشند ؛      مانند   :  إِیَّاكَ   نَعْبُدُ و  إِیَّاكَ نَسْتَعینُ   .

                                                   مفعولٌ به            مفعولٌ به

 مفعولٌ به معمولاً بعد از فاعل می آید.

 توجه  : ضمایر منفصل منصوب عبارتند از :  إِیَّاكَ (  تورا  )  ،  إِیَّاكُمْ (  شما را ) ، إِیَّای ( مرا )  ( ده صیغه  ی باقی مانده از این ضمایر را در آینده خواهیم خواند ) .

2) ضمایر متّصل به سه قسم كلمه   : ضمایر متّصل به هر سه قسم كلمه  ( فعل -  اسم -  حرف ) متصل می شود و  هرگاه با فعل بیایند ، غالباً  « مفعولٌ به » است .

مانند   : قَدْ    جَعَلَكَ    اللهَُ حُرّاً .              إنَّما   نُطْعِِمُکُم  .

                مفعولٌ به و محلاً منصوب                                         مفعولٌ به و محلاً منصوب

كلمات ( جَعَلَ و نُطْعِمُ ) فعل اند كه همراه ضمایر ( ـكَ و ـكُمْ ) آمده اند و این دو ضمیر « مفعولٌ به »  هستند .

توجه  :  ضمایر متّصل ، به سه قسم كلمه عبارتند از : ( ـه ، ـهُما ، ـهُم ، ـها ، ـهُما ، ـهُنَّ ، ـكَ ، ـكُما ، ـكُم ، ـكِ ، ـكُما ، ـكُنَّ ، ـی ، ـنا )

ب) جار و مجرور

  نكته ی 1: در زبان عربی تعدادی از حروف هستند كه مانند حروف اضافه فارسی اند . این حروف « حروف جر » نامیده می شود و ویژگی آن ها این است كه اسم بعد از خود را « مجرور » می كنند ، حروف جر  در عربی درست ، كار حروف اضافه  ،  در فارسی را انجام می دهند .

1- تَقْنُطوا مِنْ رَحْمَةِ اللهِ  .    (   از رحمت الهی ناامید نشوید .  )

            حرف جار                                 حرف اضافه

2- یَدْخُلُونَ فی دینِ اللهِ أفْواجاً .   ( دسته دسته وارد در دین خدا می شوند .  )

             حرف جار                                                           حرف اضافه

3- بِسم اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ .  (  به نام خداوند بخشنده ی مهربان .  )

 حرف جار                                             حرف اضافه

4-   لَیْسَ كــَـمِثْلِهِ شیءٌ  .      (    هیچ چیزی مانند او نیست  .  )

           حرف جار                                                        حرف اضافه

نكته ی2 :  در زبان عربی اسم بعد ازحرف جر را (  مجرور   ) (  اسم و حرف جر را با هم « جار و مجرور » )  می نامند و در زبان فارسی اسم بعد از حرف اضافه  را « متمم » می گویند  ؛ مانند  :

شاهَدَتُ تلمیذاً فـی  الــشَّارعِ   . دانش آموزی در  خیابان دیدم  . 

                 جار و مجرور

                     حرف جر   مجرور به حرف جر                                 حرف اضافه   متمم

نكته ی 3 : مهم ترین حروف جر در زبان عربی كه اسم بعد از خود را « مجرور » می كنند، عبارتنداز : حروف جر : به حروفی از قبیل  : مِنْ ( از ) ، فـِی (در) ، إلی (به ، به سوی) ، لـِ (برای) ،عَلی (بر،برروی) بـ ِ(با) ، كـ َ(مانند) ، عَنْ (از) و . . . « حروف جر » و به اسم بعد از آن ها « مجرور » و به هر دو « جار و مجرور » می گوییم .  و حروف جر، همیشه قبل از اسم می آیند .

سوالات مهم 

1- فرق معنایی كلمه ی « الطالب » در دو عبارت « ذَهَبَ الطّالبُُ » و « رأیتُ الطّالبََ » چیست ؟

● دو كلمه از لحاظ معنایی فرقی ندارند ، هر دو معنی « شاگرد یا دانش آموز  » می دهند ولی از لحاظ نقش با هم فرق می كنند ، اولی « فاعل و مرفوع » و دومی « مفعولٌ به و منصوب » است.

2- آیا می توان گفت كه یكی از نشانه های اسم بودن ، وجود حرف جر قبل از آن است ؟

بله ،  زیراحروف جر قبل از اسم می آیند و اسم بعد از خود را  مجرور  می كند.

3- چرا فعل های لازم به مفعول نیاز دارند ؟

 چون این قبیل از فعل ها  با فاعل خود معنی تام و كاملی دارند و برای كامل شدن معنی جمله ، نیاز به مفعول نیست ؛  مانند  :  جاءَ     الطّالبُ  .  (  دانش آموز آمد . )

                                  فعل لازم        فاعل

4- آیا مفعولٌ به ، در آغاز جمله نیز قرار می گیرد ؟

بله ، مانند   : إِیَّاكَ نَعْبُدُ   . (   فقط تو را می پرستیم .  )

                       مفعولٌ به



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: یکشنبه 1 بهمن 1396 02:24 ب.ظ

جملات در زبان عربی به دو صورت به کار می روند:

                          اسمیه و فعلیه 

جمله اسمیه  : مبتدا + خبر ( لسانُ القط سلاحٌ طبیّ دائم )

فعلیه = فعل + فاعل + مفعول ( یستعمل الاطبّاءُُ الاعشابَ الطبیة لعلاج بعض الامراض )

 

جمله اسمیه چیست؟ جمله ای که با اسم شروع شود جمله اسمیه نام دارد.

نکته 1: مصدرها و  ضمیرها ، اسم  هستند.

نکته 2 : نشانه های اسم : ال    -  تنوین  ً  ٍ  ٌ  - مضاف واقع شدن. (برای سال دهم ،همین سه مورد کافیست)

 

جمله اسمیه در زبان عربی از ۲ قسمت اصلی تشکیل شده است:


۱ – مبتدا ۲ – خبر

      مبتدا : اسم ابتدای جمله اسمیه.

 

       خبر: عبارتی که در باره مبتدا ، خبری می دهد.

 

لسانُ القط سلاحٌ طبیٌّ

مبتدا مضاف الیه خبر صفت

وَعْدُ اللهِ حَقٌ

مبتدا مضاف الیه   خبر

نکته مهم : سه حرفی ساکن الوسط ، فعل نیست بنابراین کلمه «وَعْد» که اسم است را با  «وَعَدَ» که فعل است، اشتباه نگیرید.

 

جمله فعلیه چیست؟ به جملاتی كه با فعل شروع شده باشند جمله فعلیه می گویند . 

واز اركان اصلی وثابت آن فعل وفاعل +(مفعول) می باشد.

اگر فعل ِ جمله، لازم (ناگذر) باشد جمله با فاعل ،کامل میشود.

ذَهَبَ الغوّاصُ الی اعماق المحیط

فعل    فاعل

 در صورتیکه فعل ِ جمله ، متعدی (گذرا به مفعول) باشد، جمله، مفعول دارد. 

   إسْتَلَمَ محمدٌ رسالة

   فعل     فاعل    مفعول

 

 فعل  در اول جمله همواره به صورت مفرد به کار می رود هر چند فاعل آن مثنی یا جمع باشد. فعل و فاعل از نظر جنس(مذکر یا مونث بودن) مانند یکدیگرند.

ذهب الغواصونَ الی اعماق المحیط

       فعل     فاعل    

1-طریقه یافتن فاعل در جمله : فاعل را در جواب ِ چه کسی ؟  چه چیزی ؟  که از فعل بپرسیم ،می یابیم.

2-طریقه یافتن مفعول در جمله: مفعول را در جواب ِ چه کسی را ؟  چه چیزی را؟  که از فعل بپرسیم ،می یابیم.

نکته : اگر خبر در جمله اسمیه، فعل بود ، فاعل و مفعول آن فعل را پیدا کنیم. 

 الأطبّاء یستعملون الاعشابَ الطبیة

  مبتدا خبر(فعل)فاعل(و) مفعول  صفت



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: شنبه 18 آذر 1396 10:30 ب.ظ
معادل ماضی استمراری


نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: جمعه 14 مهر 1396 08:15 ب.ظ
یا الهی


نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: جمعه 14 مهر 1396 04:33 ب.ظ
ترجمه و پاسخ تمارین عربی یازدهم انسانی ( گام به گام عربی یازدهم انسانی)


جامع عربی11 انسانی


نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: پنجشنبه 13 مهر 1396 07:40 ب.ظ
ترجمه و پاسخ تمارین عربی یازدهم تجربی- ریاضی  (گام به گام عربی یازدهم)
 
   11 تجربی ریاضی


نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: چهارشنبه 22 شهریور 1396 12:35 ب.ظ
کتاب گویا - روی آدرسها کلیک کنید.

عربی یازدهم تجربیhttp://roshd.ir


عربی یازدهم انسانیhttp://roshd.ir


عربی دهم تجربی   http://www.roshd.ir


عربی دهم انسانیhttp://www.roshd.ir



عربی نهم  http://roshd.ir

عربی هشتم  http://www.roshd.ir

عربی هفتم  azardini


نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: شنبه 28 مرداد 1396 09:05 ب.ظ


فایل کامل کتابعربی یازدهم تجربی ریاضی



 

ضمیمه

حجم                                

توضیح: PDF icon 

عربی، زبان قرآن2

17.4 مگابایت

 

 

 

عربی یازدهم انسانی

ضمیمه

حجم

توضیح: PDF icon 

عربی، زبان قرآن2

17.52 مگابایت

 



نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: پنجشنبه 29 تیر 1396 12:58 ب.ظ
نتیجه آزمون نمونه دولتی استان خراسان شمالی اعلام شد . 

روی آدرس ذیل کلیک کنید و کارنامه خود را مشاهده نمایید.




نویسنده :حسن شیرزاد
تاریخ: یکشنبه 25 تیر 1396 04:46 ب.ظ

اعلام اینترنتی  نتایجمدارس استعدادهای درخشان(تیزهوشان)ازطریق نشانی azmoon.medu.ir 

انجام می‌گیرد و لازم است داوطلبان با درج کد ملّی و رمز ورود به پنل شخصی خود در پورتال همگام (یا  شمارة سریال شناسنامة ثبت‌شدة خود در سناد) وارد سامانه شده و از نتایج خود مطّلع شوند.




تعداد کل صفحات : 17 1 2 3 4 5 6 7 ...
تازه ترین مطالب
ابزارک های وبلاگ

قالب وبلاگ

  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • نویسنده:حسن شیرزاد
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :